Burgruine Birkenfeld, Kasteelruïne in Rübeland, Oberharz am Brocken, Duitsland

Burgruine Birkenfeld is de ruïne van een kleine spornburcht op een 450 m hoge kalksteenrug ten zuiden van de Bode bij Rübeland. In het zuidwesten resteren de 1,65 m dikke funderingsmuren van een rechthoekige woontoren van 8,40 m bij 11,55 m, waarvan de noordmuur ongeveer 5 m hoger ligt dan de zuidmuur. Ten oosten daarvan ligt een lager binnenplein van circa 7 m bij 20 m, met delen van de ringmuur.

De burcht werd vermoedelijk in de 12e eeuw gebouwd om de ijzersmelterijen van Rübeland, toen Birkenfeld geheten, te beschermen en als grens post van het Bodfelder Forst. Hij wordt in 1260 als Bergvelt vermeld, in 1319 als Berichsvelde en in 1652 als Bergkfelde. Begin 14e eeuw werd hij verwoest, waarschijnlijk tijdens de vete tussen landgraaf Frederik III en hertog Albrecht I van Brunswijk-Grubenhagen, en staat hij op Matthäus Merians prent van 1654 al als ruïne afgebeeld.

De naam Birkenfeld komt van de burcht zelf, vermeld als Bergvelt in 1260, Berichsvelde in 1319 en Bergkfelde in 1652; het naburige dorp Rübeland heette vroeger Birkenfeld. Een ministeriaalgeslacht uit Halberstadt dat naar de burcht is genoemd, is overgeleverd voor 1335 tot 1443, en in 1361 benoemde bisschop Ludwig de broers Heisin en Dytherich van Barkinvelde tot voogden van het nabije Königsburg. De geëffende neerhof doet vandaag dienst als schietbaan (Schützenplatz).

De aanrit gaat via de B27 naar Rübeland en dan de bewegwijzering naar de ruïne volgen. Op het terrein zijn geen voorzieningen, geen water en geen toiletten: neem water en stevig schoeisel mee voor de rotsachtige, oneffen bodem. Het geëffende deel van de benedenburcht en de voorburcht wordt nu als schietbaan gebruikt.

De naam Birkenfeld overleefde het kasteel ruimschoots: een adellijk geslacht von Berckefeldt is al in 914 vermeld, en in 1134 verschijnt ridder Werner von Berckefeldt, die op de Pipinsburg bij Osterode woonde en kastelein van de Burg Windhausen was. Het kasteel zelf heet Bergvelt in 1260, Berichsvelde in 1319 en Bergkfelde in 1652, na zijn verval.