New Synagoge, Synagoge in Essen, Duitsland.

De Nieuwe Synagoge aan de Sedanstraße 46 in het Südostviertel van Essen kwam in 1959 gereed naar ontwerp van Dieter Knoblauch en Heinz Heise. Het complex op een wigvormig perceel bestaat uit een ronde, halfbolvormige koepel met koperbekleding en plaats voor ongeveer 200 gelovigen, via twee eenlaagse verbindingsvleugels verbonden met een drielaags gemeenschapshuis. De koepel heeft geen ramen; licht komt binnen via glasblokpanelen. Een reliëf van een menora siert de concave dwarsbouw, en Kurt Lewy maakte de glas-in-loodramen van de koepel en twaalf geëmailleerde koperplaten met de symbolen van de twaalf stammen bij de Thorarol.

De synagoge werd voltooid in 1959 en op 21 oktober 1959 geopend, naar ontwerp van Dieter Knoblauch en Heinz Heise en grotendeels gefinancierd met Amerikaanse giften. Zij verving de grote synagoge aan de Steeler Straße, die tijdens de novemberpogroms van 1938 door brandstichting zwaar werd beschadigd. Op de plek stond eerder een joods jeugdhuis uit 1931/1932 naar plannen van Erich Mendelsohn, verwoest in dezelfde pogromnacht; de fundamenten werden in 2025 herontdekt.

De glas-in-loodramen van de koepel zijn van Kurt Lewy, die ook de twaalf geëmailleerde koperplaten op de Thorarol met de symbolen van de twaalf stammen van Israël maakte. Het gebouw volgt het voorbeeld van Erich Mendelsohns Park Synagogue in Cleveland; op de gevel van het concave dwarsgebouw staat een reliëf van een menora.

De synagoge staat aan de Sedanstraße 46 in het Essener Südostviertel op een wigvormig perceel; de hoofdingang ligt in het kleine dwarsgebouw vóór de met koper beklede koepel. Sinds 1999 is het een beschermd monument en tegelijk gebedshuis van een actieve gemeente, dus een bezoek hangt van die gemeente af.

Bij werkzaamheden bij de synagoge zijn in 2025 de buitenmuren en fundamenten blootgelegd van het joodse jeugdhuis dat hier tot 1938 stond, samen met brandresten uit de Kristallnacht. Ook bleven lichte, smalle houten tegels van de noordgevel bewaard; een groot deel van de resten kon in de bodem blijven.