Gedenkstätte Amthordurchgang, Herdenkingsplaats in Gera, Duitsland

Gedenkstätte Amthordurchgang gebruikt het poorthuis en de administratieve vleugel van een in 1874 gebouwde gevangenis; het cellenblok werd in 1999 gesloopt. De vaste tentoonstelling beslaat twee verdiepingen, de kelder en een buitenruimte, met uit de cellen geborgen voorwerpen, documenten en audiovisuele getuigenissen.

De gevangenis aan de Amthordurchgang werd in 1874 gebouwd en voor het eerst vermeld in de stads kroniek van Gera in 1876, toen een burger klaagde over de bouw van een gevangenis in het stadscentrum. Ze diende als huis van bewaring en gerechtsgevangenis onder het Vorstelijk Districtgerecht van Reuss jongere linie, met 25 cellen in 1879 en een verdubbeld aantal cellen na het toevoegen van een verdieping in 1896. Vanaf 1933 gebruikte de Gestapo het als onderzoeksgevangenis; na 1945 namen de Sovjet militaire politie en de NKVD het over, en van 1952 tot 1989 hield de Stasi er meer dan 2.800 mensen om politieke redenen vast.

Het memoriaal gebruikt het poortgebouw en de administratieve vleugel van een in 1874 gebouwde gevangenis; het cellenblok werd in 1999 gesloopt. De in 1997 opgerichte vereniging redde deze overgebleven delen na protesten en een bezetting. Een trap van Tilmann Stachat en Martin Neubert kwam gereed in november 2005, in april 2007 volgde een monument van Matthias von Hintzenstern aan de Rudolf-Diener-Straße.

De site is gemakkelijk te voet bereikbaar en gelegen dicht bij het centrum van Gera. Groepsbezoeken met gids zijn beschikbaar en bieden gedetailleerde inzichten in de collectie en de indeling van het gebouw.

Veel bezoekers merken niet op dat dit monument is ingebed in een gebouw omgeven door gewone winkels en woningen. Deze fysieke nabijheid onthult hoe repressie stilletjes binnen het dagelijkse stedelijke leven opereerde.