Burg Wartenberg, kasteellocatie in Wartenberg, Duitsland

Burg Wartenberg is een verdwenen hoogteburcht op een uitloper op 465 m boven zeeniveau op de Nikolaiberg, oostelijk boven Wartenberg in het district Erding. Het rechthoekige terrein mat ongeveer 100 bij 70 meter, met een hoofdburcht, een in het noordoosten nog goed zichtbare halsgracht, een voorburcht en ten zuiden een door een gracht gescheiden heuvel met een jachthuis. Bovengronds zijn geen muurresten bewaard, alleen kunstmatig versteilde hellingen; in de noordwesthoek staat de Sint-Nicolaaskapel.

Op de Nikolaiberg lag in de 10e en 11e eeuw een wal, vermoedelijk deel van de Hongaarse verdedigingswerken. Tussen 1116 en 1120 liet Otto V van Scheyern-Wittelsbach er een kasteel bouwen, dat vanaf 1180 het centrum van het Wittelsbachse hertogdom Beieren werd. Na een brand eind 12e eeuw verhuisde de hertogelijke zetel naar Kelheim en later naar Landshut. In 1373 ging het kasteel over naar de markt Wartenberg en in de 15e eeuw werd het tot de kapel afgebroken.

De kapel van Sint-Nicolaas in de noordwesthoek van het voormalige kasteel werd rond 1250 gebouwd op de plaats van een oudere kasteelkapel. Boven de zuidelijke ingangsdeur bevindt zich een romaans tympaan met een draak en een leeuw naast een boom. In 1619 kreeg de kapel een barok interieur.

De plek ligt op de Nikolaiberg op 465 m hoogte, oostelijk boven Wartenberg, naast de Sint-Nikolaaskapel. Bovengronds zijn geen muurresten meer te zien; alleen kunstmatig versteilde hellingen en de halsgracht in het noordoosten getuigen nog van de vesting. De kapel met haar romaanse tympaan staat in de noordwesthoek van het vroegere kasteelterrein.

De plek werd lang aangezien voor een vroegmiddeleeuwse Hongaarse vluchtburcht; opgravingen van de Beierse monumentenzorg in 1978/1979 bevestigden een oorsprong in de 10e eeuw. Bovengronds is niets bewaard, alleen kunstmatig versteilde hellingen verraden de wallen. Een classicistische kalkstenen stele op een drievoudige sokkel, in 1855 opgericht, markeert de plaats naast de Sint-Nicolaaskapel.