Villa Schöningen, Historische villa in Nördliche Vorstädte, Potsdam, Duitsland

Villa Schöningen is een langwerpige villa met plat dak aan de Berliner Straße 86, gebouwd in de stijl van een Italiaanse villa met een crèmewitte gepleisterde gevel. Het gebouw is symmetrisch, met lage zijvleugels en een hoger middendeel dat wordt bekroond door een vierkante toren met gekanteelde borstwering, drie boogvensters en een vlaggenmast. Op de begane grond bevinden zich hoge vensters met meerdere ruiten; links is een blauw geschilderde boognis.

Ludwig Persius ontwierp de woning in 1843 voor kamerheer Kurd von Schöning op instructie van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV. Het landgoed overleefde Duitslands bewogen geschiedenis en transformeerde later tot kunstlocatie.

Het museum van de villa, in november 2009 geopend door Angela Merkel met Henry Kissinger en Michail Gorbatsjov erbij, vertelt over de Glienicker Brücke, die van 1949 tot 1989 diende voor de uitwisseling van gevangen agenten tussen het Sovjetblok en het Westen. Een video-installatie van Stefan Roloff hoort bij de vaste tentoonstelling. Het huis is genoemd naar Schöningen, de Oost-Brunswijkse stad waar de familie von Schöning vandaan kwam.

De villa staat aan de Berliner Straße 86, op de hoek met de Schwanenallee, enkele meters ten westen van de Glienicker Brücke. Het gebouw is een beschermd monument en ligt in het UNESCO-werelderfgoed Paleizen en Parken van Potsdam en Berlijn. Het museum erin is particulier gefinancierd en opende in november 2009.

Het gebouw stond dicht bij de Glienicke-brug tijdens de Koude Oorlog, waar gevangen agenten tussen Sovjet- en Westerse troepen werden uitgewisseld. Deze nabijheid van een plek van geheime diplomatie maakt de villa een getuige van verdeelde geschiedenis.