Deutsches Gruben- und Feldbahnmuseum, museum in Bommern, Duitsland

Het Deutsches Gruben- und Feldbahnmuseum is een spoorwegmuseum in Witten gebouwd op het terrein van een mijn die in 1892 sloot, met meer dan 90 locomotieven en ongeveer 200 wagons. De collectie omvat diesel-, elektrische en persluchtlocomotiefen, passagiersrijtuigen en vrachtwagons die op het historische spoornetwerk van het terrein zijn opgesteld.

De mijn Zeche Theresia op deze plek sloot in 1892; vanaf 1989 werden er locomotieven en wagens tentoongesteld. De in 1986 opgerichte vereniging Muttenthalbahn, vernoemd naar een kolenspoorweg uit de 19e eeuw, opende het museum in 2002 na 13 jaar voorbereiding. Een aardverschuiving op 15 juli 2021 liet de wand van de locomotievenloods deels instorten en maakte de museumlijn door omgevallen bomen onberijdbaar; vrijwilligers en bedrijven herstelden spoor en terrein tot het voorjaar van 2022, en op 10 april 2022 ging het museum weer open.

De naam Muttenthalbahn verwijst naar de 19e-eeuwse Muttentalbahn, een spoorlijn die werd aangelegd voor het vervoer van kolen uit het Muttental. Het museum wordt beheerd door de in 1986 opgerichte Arbeitsgemeinschaft Muttenthalbahn. Tot de collectie behoren Engelse wagens waarmee in de Eerste Wereldoorlog munitie naar het Belgische front werd vervoerd; leden bouwden ze om tot personenwagens die in de museumdienst rijden.

De museumspoorlijn begint bij een halte tussen de Ruhrtalbahn en de parkeerplaats aan de Nachtigallstraße, waar een wisselspoor de locomotief laat omkeren. Ze steekt de Nachtigallstraße over bij de enige overweg van de lijn en bedient drie haltes: de parkeerplaats, het museumterrein en het LWL-industriemuseum Zeche Nachtigall. Een korte tunnel door een voormalige verbindingsgalerij en een lus rond de ringovens van de oude steenfabriek horen bij de sporen van het museum.

Op 15 juli 2021 trof een aardverschuiving de bergwand van de locomotiefloods, die gedeeltelijk instortte en de gestalde locomotieven beschadigde; omgevallen bomen en grond maakten de museumlijn onberijdbaar. Vrijwilligers en bedrijven herstelden spoor en terrein voor het voorjaar van 2022, en op 10 april 2022 ging het museum weer open, maar de loods is nog steeds zwaar beschadigd.