Gedenkstätte der Sozialisten, Monument in Lichtenberg, Duitsland

Het Socialistenmonument is een begraaf- en gedenkplaats binnen de centrale begraafplaats Friedrichsfelde in Berlijn. In het midden staat een hoge, rechtopstaande blok van lichtbeige en grijs porfier met een ruw oppervlak, waarin de woorden "DIE TOTEN MAHNEN UNS" zijn gegraveerd. Rondom liggen op een ronde bedding van donkere aarde, omrand door een lage stenen rand, twaalf platte stenen platen met bronzen plaquettes in een kring.

Het monument van 1926 van Mies van der Rohe, een muur van uitstekende en terugspringende hardgebakken stenen, gebouwd door arbeiders van de Bauhütte Berlin, werd op 13 juni 1926 onthuld en op 11 juli 1926 ingewijd. Vanaf 1933 rukten de nazi's de vijfpuntige ster en de vlaggenmast weg, en begin 1935 lieten zij het bouwwerk tot op de fundering afbreken en de graven egaliseren. Na de oorlog werd het niet herbouwd; in 1946 werd het voorlopig nagebouwd, en de huidige Gedenkstätte der Sozialisten werd op 14 januari 1951 ingewijd.

De naam van de plek komt voort uit haar rol als begraafplaats van de arbeidersbeweging: de begrafenis van Wilhelm Liebknecht in 1900 trok een stoet van ongeveer 150.000 mensen en de begraafplaats kreeg al snel de bijnaam Sozialistenfriedhof. Sinds 1990 worden hier geen nieuwe graven meer toegewezen, maar urnen van familieleden van wie vóór 1989 werd begraven, kunnen nog in het aangrenzende vak Pergolenweg worden bijgezet.

Het memorial ligt binnen de Zentralfriedhof Friedrichsfelde en is bereikbaar vanaf de hoofdingang; het ronde perk met de centrale stele en de vier platte stenen met bronzen platen ligt op vlakke grond. Het is een begraafplaats: bezoekers blijven op de paden en zijn stil bij de graven. De aangrenzende grafveld Pergolenweg zet dezelfde route voort.

De centrale stele is van langkorrelig porfier, en ernaast staan twaalf stenen platen met de namen van leiders van de arbeidersbeweging, waaronder Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg, Ernst Thälmann, Rudolf Breitscheid en Franz Mehring. Het terrein werd op 14 januari 1951 ingewijd in aanwezigheid van Wilhelm Pieck, Friedrich Ebert junior en Erich Honecker.