Schwedenschanze, Archeologische vesting in Stralsund, Duitsland.

De Schwedenschanze is een voormalig Pruisisch fort, in 1870 gebouwd als Pommersche Batterie en aangelegd als een lunet van de nieuw-Pruisische school met zeven fronten en een gebroken keel. Het werd opgetrokken uit beton, toen een nieuw bouwmateriaal, en graniet. Een droge gracht van ongeveer tien meter breed, beveiligd door kaponnières, omringde het werk, en een kruisredoute in het midden huisvestte de manschappen en verdedigde de ingang. Aan de zeezijde lagen drie ringstanden voor het 15-cm-ringkanon, een vierde aan het noordfront.

De Schwedenschanze werd in 1870 gebouwd als fort om de zeeweg te beveiligen, toen de oudere werken van Stralsund al niet meer werden onderhouden. Een Frans eskader in de baai van Stralsund tijdens de Frans-Pruisische Oorlog leidde tot een ring van forten, waartoe deze batterij behoorde naast het Rostocker Werk, Fort Paschenberg, de werken op de Dänholm en Fort Grahlhof op Rügen. In 1886 omgedoopt tot Pommersche Schanze, heet ze sinds 1902 Schwedenschanze zonder enige band met Zweden of de Dertigjarige Oorlog.

De bewaring van Schwedenschanze stelt onderzoekers en bezoekers in staat om historische militaire technieken en regionale defensiestrategieën van Noord-Duitsland te bestuderen.

Borden wijzen op de Schwedenschanze, maar de plek is wat moeilijker te vinden; de diepe gracht rond het fort is het duidelijkste houvast. De wallen zijn grotendeels afgegraven en het hele terrein is overwoekerd, vooral met frambozenstruiken, waardoor verkennen lastig is. Enkele platgetreden paden leiden naar trappen en betonresten, en pas in het dichte struikgewas worden de ringstellingen zichtbaar. In de directe omgeving liggen resten van de terrassen van het restaurant dat hier tot de jaren 1980 werd gedreven.

De naam Schwedenschanze dateert pas van 1902; daarvoor heette het werk Pommersche Schanze, in 1886 omgedoopt uit Pommersche Batterie. Met de Dertigjarige Oorlog of Zweden heeft het niets te maken. In de jaren 1880 diende het terrein om het toen nieuwe bouwmateriaal beton te testen.