Schwedenkopf, Barokke buste op een dukdalf in de baai van Wismar, Duitsland

De Schwedenkopf is een beschilderde Herculesbuste met leeuwenkap op een houten paal in de Wismarer Bocht voor de wijk Wendorf, die de haveningang markeert. Het bewaarde barokke origineel, gesneden uit lagen eikenhout, staat in het stadsgeschiedenismuseum; replica's staan op de havenpalen en elders in de stad.

De herkomst en datering van de Schwedenkopf zijn onbekend; lang werd aangenomen dat de koppen sinds de 17e eeuw in de havenmonding stonden, maar op historische afbeeldingen en in reisverslagen zijn ze niet terug te vinden. In het najaar van 1902 ramde een Fins vrachtschip de dukdalven met de koppen, in mei 1903 bracht een ijzergieterij replica's van gietijzer aan. Het bewaarde barokke origineel, gesneden uit meerdere lagen eikenhout, staat nu in het Stadtgeschichtliches Museum van Wismar, in het Schabbellhaus.

De term ‘Schwedenkopf’ was rond 1800 heel gewoon, maar duidde toen een kort kapsel aan dat als modern en verlicht gold en het ouderwetse vlechtje verving, zoals Friedrich Techen in 1925 vaststelde. De bustes zelf zijn beschilderde Herculeshoofden met een leeuwenkap, het attribuut van Herakles sinds hij de leeuw van Nemea versloeg.

De twee replica's op de dukdalven bij de haveningang zijn vooral te zien vanaf de Seebrücke in de wijk Wendorf. Het barokke origineel wordt bewaard in het Stadtgeschichtliches Museum in het Schabbellhaus. Twee andere replica's worden als reserve voor deze havenlocatie gehouden, en meer exemplaren staan op verschillende plekken in de stad.

Het origineel in het Schabbellhaus is onderzocht met CT- en röntgenscans, waaruit bleek dat het uit meerdere lagen gesneden eikenhout bestaat. De vele in de loop der tijd ingeslagen spijkers overstraalden de jaarringen, waardoor het hout niet nauwkeurig gedateerd kon worden.