Exzellenzhaus, voormalig jeugd- en cultuurcentrum in Trier-Noord, Trier, Duitsland

Het Exzellenzhaus in de wijk Trier-Nord is de bewaarde oostvleugel van het voormalige Sint-Mariaklooster, dat onder Napoleon tot 1807 grotendeels werd afgebroken. Daarna was het gebouw zetel van de divisiecommandant van Trier; de naam komt van de aanspreekvorm „Exzellenz“ voor generaals. Sinds 1972 huisvestte het een zelfbeheerd jeugd- en cultuurcentrum, dat eind 2020 sloot.

Het Exzellenzhaus maakte deel uit van het in de 7e eeuw gebouwde klooster St. Marien. Franse troepen verdreven de monniken in 1794, en het klooster werd onder Napoleon tot 1807 grotendeels afgebroken, alleen de oostvleugel bleef staan. Na 1815 was het de zetel van de Trierer divisiecommandant, wiens aanspreektitel 'Exzellenz' het gebouw zijn naam gaf. Van 1972 tot de sluiting eind 2020 huisvestte het een zelfbeheerd jeugd- en cultuurcentrum.

De naam komt uit de Pruisische tijd: de commandant van de divisie Trier mocht, als luitenant-generaal of hoger, met „Exzellenz“ worden aangesproken; de bijnaam werd later officieel. Tot 2018 vond jaarlijks het Summerblast Festival plaats, een Duits festival voor metalcore, hardcore-punk en deathcore. Na de sluiting van 2020 ontstond uit het actiecomité eXhaus bleibt! de vereniging Kulturgraben e. V. om het jeugd- en cultuurwerk voort te zetten.

Het Exzellenzhaus staat in Trier-Nord, in het noorden van de stad, en is gesloten en afgesloten sinds de stad het begin februari 2019 ontruimde en verzegelde; het gebouw is niet toegankelijk voor bezoekers. De kinderopvang verhuisde naar de Ambrosius-Grundschule, en het fanproject van Eintracht Trier en de kantoren van de medewerkers verhuisden naar de voormalige Geschwister-Scholl-Hauptschule. De brandveiligheidsmaatregelen voorzagen onder meer in een buitentrap van de Balkensaal naar de parkeerplaats aan de noordzijde en een tunnel van het grote Exil naar het naburige Nordbad.

De naam stamt uit de Pruisische tijd: na 1815 huisvestte het gebouw de divisiecommandant, die de aanspreekvorm "Exzellenz" kreeg als hij luitenant-generaal of hoger was. De informele benaming werd later officieel. Het gebouw is sinds eind 2020 gesloten wegens bouwvallige dragende delen.