St. Gregorius im Elend, Neobarokke kerk in Altstadt-Süd, Duitsland

St. Gregorius im Elend is een kerk van rode baksteen in het Keulse Altstadt-Süd, achter een bakstenen muur met een rondboogpoort en een zwart metalen hek. De gevel heeft hoge boognissen met beelden, deels verborgen door een grote groene struik. Een steil donkergrijs dak eindigt in een driehoekig fronton met gebeeldhouwde figuren, bekroond door een groen uitgeslagen lantaarn met zuilen en spits.

De kerk werd gebouwd in 1765 en liep zware schade op tijdens de Tweede Wereldoorlog. De buitenmuren bleven bewaard en het interieur werd herbouwd, waarbij de restauratie in 1967 werd voltooid.

De naam komt van het Katharinengässchen, vroeger "im Elend" genoemd; een document uit 1335 noemt het kerkhof "ellendiger kirchooyv". Het diende als begraafplaats voor vreemdelingen die dakloos in Keulen stierven, en ook voor zelfmoordenaars en terechtgestelden. Op het kleine kerkhof zijn grafstenen bewaard, waaronder die van Kaspar von Kleingedank (overleden 1590) en een gedenksteen voor de uit Antwerpen gevluchte mennonitische familie van Joost van den Vondel.

De kerk ligt in de zuidelijke oude stad, vlak bij Katharinengässchen, en is gemakkelijk te voet vanuit het stadscentrum te bereiken. Bezoekers zijn welkom tijdens de openingsuren, zowel voor diensten als om het interieur op eigen tempo te bekijken.

Het kerkhof wordt al in 1335 vermeld als „ellendiger kirchooyv“, voordat hier een kapel stond. Het diende als begraafplaats voor vreemdelingen die dakloos in Keulen stierven, en voor zelfmoordenaars en terechtgestelden, later de „niet-katholieke doden“ genoemd. Op het kleine kerkhof zijn grafstenen bewaard, waaronder die van Kaspar von Kleingedank, overleden in 1590.