Deserteurdenkmal, Gedenkplaats voor deserteurs en andere slachtoffers van de nazi-militaire rechtspraak in Hamburg-Mitte, Duitsland

Het Deserteurdenkmal staat aan de Dammtordamm, naast het mahnteken op de Stephansplatz, het oorlogsmonument van 1936 van Richard Kuöhl en het onvoltooide tegenmonument van Alfred Hrdlicka (1983-1985). Het werk van Volker Lang, ingehuldigd in november 2015, is een gelijkbenig driehoekig omhulsel op de grond: twee zijden van licht- en luchtdoorlatende bronzen roosters gevormd uit letters, de derde een gesloten betonnen wand naar de Dammtordamm. Binnen staan op de betonnen wanden historische informatie in het Duits en Engels.

Het monument eert 227 Wehrmacht-soldaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Hamburg werden terechtgesteld omdat zij weigerden in het leger te dienen. Deze slachtoffers vertegenwoordigen een deel van het interne verzet tegen het nazi-regime.

De naam verwijst naar soldaten die weigerden in het leger te dienen en met hun leven voor die keuze betaalden. Bezoekers kunnen individuele naamblokken selecteren en zich verbinden met echte mensen wier verhalen aan deze plek zijn gekoppeld.

Het monument staat aan de Dammtordamm tussen het oorlogsmonument van 1936 van Richard Kuöhl en het onvoltooide tegenmonument van Alfred Hrdlicka, bij het gedenkteken aan de Stephansplatz. Onder de plek loopt een metrotunnel. Het driehoekige bouwsel ligt op maaiveldniveau, met de betonnen wand naar de Dammtordamm en twee zijden van bronzen tralies in zicht; de naamblokken worden zijdelings met een knop bediend.

De twee bronzen roosterzijden bestaan uit de letters van een citaat van Helmut Heißenbüttel uit „Deutschland 1944”. De derde zijde, gericht naar de Dammtordamm, is een gesloten betonnen wand. Binnenin kunnen bezoekers via knoppen de naam, de executiedatum en de executieplaats van een deserteur beluisteren.