Burg Heinsberg, Middeleeuws kasteel in Heinsberg, Duitsland

Burg Heinsberg is de ruïne van een mottekasteel op een ongeveer 10 meter hoge kunstmatige heuvel in Heinsberg, Noordrijn-Westfalen. Het terrein werd door twee afgravingen verdeeld in een kasteelheuvel en een kerkheuvel, waarop de gotische stiftskerk St. Gangolf staat. Van het kasteel resten slechts geringe muurresten, naast sporen van de stadsmuur en de gebastioneerde vesting uit de 16e eeuw.

Het kasteel werd vermoedelijk in de 11e eeuw gesticht als zetel van de heren van Heinsberg, aanvankelijk een motte van hout en aarde. Nadat Hendrik van Limburg in 1144 kasteel en nederzetting op bevel van koning Koenraad III verwoestte, werd het in de 12e eeuw in steen herbouwd met kalksteen, tuf, mergel en zandsteen. Vanaf 1484 zetelde er een Gulikse ambtman; in 1538 begon de bouw van een gebastioneerd fort, en in 1543 namen keizerlijke troepen Heinsberg in en verwoestten het deels.

De naam Heinsberg leeft voort in de stad en in de dubbele heuvel van Burgberg en Kirchberg, waar op de voormalige voorburcht in de 15e eeuw de gotische kapittelkerk St. Gangolf verrees. Die kerk, niet de kasteelruïne, herinnert vandaag aan de verdwenen heerlijkheid.

Het terrein ligt op de Burgberg, een kunstmatige heuvel van ongeveer 10 meter hoog, door een gracht gescheiden van de Kirchberg. Vanuit het centrum van Heinsberg is het te voet bereikbaar; de grond is hellend en deels bebost. Stevig schoeisel is aan te raden; controleer vooraf de toegangsvoorwaarden.

Het terrein is een van de grootste bewaarde mottecomplexen van het Rijnland: een natuurlijke uitloper boven het Rurdal werd tweemaal afgegraven en het uiteinde opgehoogd tot een hoofdburchtheuvel van ongeveer 10 meter. De aangrenzende Kirchberg, vroeger voorburcht, draagt de in de 15e eeuw gebouwde gotische St. Gangolfstiftskerk.