Burg Hardenberg, Middeleeuwse kasteelruïne in Velbert, Duitsland

Burg Hardenberg is een kasteelruïne in Velbert met een rechthoekig grondplan en afgeronde hoeken. De locatie wordt omgeven door een gracht en beschermd door een ringmuur die vandaag de dag deels nog aanwezig is.

De in de 11e of 12e eeuw als zetel van de Heren van Hardenberg gebouwde burcht brandde in de 13e eeuw af, maar bleef tot in de 15e eeuw in gebruik, zoals aardewerkscherven uit de 12e tot 15e eeuw aantonen. In december 1354 verkocht Heinrich von Hardenberg het kasteel en zijn heerlijkheid voor 6000 mark in Brabantse munt aan Gerhard I van Berg; de heren verplaatsten hun zetel naar Hardenstein.

Het kasteel draagt de naam van zijn oorspronkelijke heren en toont nog altijd de typische indeling van een middeleeuwse vesting. Bezoekers kunnen deze ordening herkennen in de behouden ringmuur en de omringende gracht.

Boven de grond is de burchtplaats alleen nog als een heuvel en grachten in het landschap te herkennen, ongeveer 600 meter ten zuidwesten van Schloss Hardenberg. De opgraving van 1888 legde een vrijwel vierkant terrein met afgeronde hoeken bloot, met een ringmuur en een gracht aan drie zijden en een toegang via een brug in het oosten. De opmeting van 2023 stelde schade vast door illegale graafwerkzaamheden naar bergkristallen en door er verboden motorfietsen en mountainbikes.

De opgraving van 1888 onder leiding van architect Gerhard August Fischer legde de vierkante bergfried bloot: 25 meter hoog, tien meter breed en muren van 2,5 meter dik uit regelmatige buckelquader. In januari 2023 bevestigde de archeologische dienst van het Rijnland die resultaten, maar stelde ook schade vast door illegale graafwerkzaamheden naar bergkristallen in het metselwerk en door motorfietsen en mountainbikes.