Burg Hardenberg, Middeleeuwse kasteelruïne op een rotsachtige uitloper in Nörten-Hardenberg, Duitsland.

Burg Hardenberg is een kasteelruïne gelegen op een rotsachtige uitloper boven de stad Nörten-Hardenberg in Neder-Saksen, Duitsland. Het bestaat uit twee hoofdgedeelten, het voorhuis bij de top van de heuvel en het achterhuis lager op de helling, beide open naar de lucht maar nog steeds met hun oorspronkelijke indeling.

Het aartsbisdom Mainz stichtte de burcht om twee handelsroutes te bewaken; rond 1101 werd hij voor het eerst als versterkt huis vermeld. In 1098 had aartsbisschop Ruthard van Mainz er al zijn toevlucht gezocht voor koning Hendrik IV. In 1287 werd de burcht belegerd door de hertogen van Brunswijk en daarna aan de heren van Hardenberg verpand, die zich naar de burcht noemden. Een erfdeling in 1409 schiep de takken Vorderhaus en Hinterhaus, en de dubbele burcht bleef in handen van de Hardenbergs.

De familie von Hardenberg, oorspronkelijk de Novalis geheten, nam haar naam van het kasteel en gaf die door aan het dorp eronder. Een plaatselijke legende verbindt hun wapen met de everkop aan een nachtelijke aanval: het gegrom van een ever zou de bezetting hebben gewekt. De familie bezit de ruïne nog steeds en drijft in het dorp een in 1700 gestichte graandistilleerderij.

Het pad naar de ruïne is steil en het terrein is ongelijk, dus stevige schoenen zijn een goed idee voor je omhooggaat. Het loont de moeite om de tijd te nemen om tussen beide delen van het complex te lopen, want het onderste deel is makkelijk over het hoofd te zien.

In maart 1698 bezweek het Vorderhaus, het noordelijke deel van de burcht, tijdens een zwaar onweer en stortte in; dat de hele burcht viel, staat niet in de bron. Die tak verhuisde naar Göttingen en rond 1710 naar het nieuw gebouwde Schloss Hardenberg aan de voet van de berg, terwijl de tak Hinterhaus de burcht in 1720 verliet.