Burg Stahlberg, Middeleeuwse kasteelruïne bij Bacharach, Duitsland

Stahlberg Castle is een middeleeuwse ruïne dicht bij Bacharach op een steile rotsachtige uitsteksel boven de Midden-Rijnvallei. De gedeeltelijk behouden muren vormen de basis van een voormalig versterkt bouwwerk met verdedigingstorens en grachten.

Dendrochronologisch onderzoek uit 2005 dateert de bouw van het geheel tussen 1158 en 1168, waarschijnlijk in opdracht van de aartsbisschoppen van Keulen om hun bezittingen te beveiligen, mogelijk als tegenburcht tegen Stahleck. In 1243 ging het kasteel als leen over naar de Wittelsbachse paltsgraven, en van 1317 tot 1353 was het verpand aan de aartsbisschoppen van Trier. Een tweede grote bouwfase in het tweede kwart van de 14e eeuw volgde op instortingen van de rechthoekige bergfried en de zuidwestelijke ringmuur; de ronde bergfried werd toen verhoogd, met kleinere uitbreidingen rond 1470.

De kasteelkapel was aan Sint-Petrus gewijd; de plattegrond met inspringende apsis en resten van de trap naar de tribune zijn bewaard. De ruïne is eigendom van de Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz, die haar in 1912 vrijlegde en sindsdien conserveert, waaronder de ronde bergfried en de zuidwestelijke weer muur van 2009 tot 2013.

De steilste toegang is het historische pad vanuit het dal van de Dorweiler Bach, gedragen door een lange hoge steunmuur; een moderne houten brug overspant de halsgracht voor de kernburcht. De ruïne ligt boven de Bacharachse wijk Steeg, tussen de dalen van de Borbach en de Dorweiler Bach. Sinds 1912 is de ruïne vrijgelegd en beveiligd, met werkzaamheden die sinds 2021 doorlopen.

Het dendrochronologisch onderzoek van 2005 dateerde het hele complex op 1158–1168 en weerlegde eerdere veronderstellingen dat boven- en benedenburcht verschillend van leeftijd waren. De lange hoge steunmuur van de steile historische toegangsweg vanuit het Dorweiler Bach-dal geldt als een technisch bouwwerk uit de hoge middeleeuwen dat aan de Midden-Rijn zijn weerga niet kent.