Burg Gleichenstein, burcht in Wachstedt, Duitsland

Burg Gleichenstein is een stenen kasteel op de heuvel Schlossberg op ongeveer 459 meter hoogte, gelegen tussen Martinfeld en Wachstedt. Het complex heeft een driehoekige binnenplaats omgeven door woningsgebouwen en verdedigingsstructuren.

Een burcht genaamd Velsecke stond hier al in 1180, toen ridder Edelger de Jongere van Velshecke als getuige voorkomt in een oorkonde van Mainz. In 1234 verwoestte landgraaf Hendrik Raspe van Thüringen haar tijdens zijn conflict met de aartsbisschop van Mainz en liet het garnizoen van 23 man doden of onthoofden. Tussen 1241 en 1246 bouwde Hendrik I van Gleichen haar als Gleichenstein weer op en nam die naam aan; van 1294 tot 1802 behoorde zij toe aan de aartsbisschoppen van Mainz.

Het kasteel diende lange tijd als administratief centrum voor de regio en was een natuurlijk oriëntatiepunt voor bewoners. De verhoogde positie maakte het zichtbaar vanuit veel plaatsen in de vallei, waardoor het deel uitmaakte van het dagelijkse landschapsbeeld.

De toegang loopt via een zijweg die tussen Wachstedt en Flinsberg van de L 1006 aftakt, of te voet vanaf de bedevaartskerk Klüschen Hagis aan de L 2022; ten noorden van die weg klimt de steile Eselsweg omhoog. Het uitzichtterras genaamd Blaues Wunder is momenteel alleen op bijzondere dagen of na overleg met de eigenaar toegankelijk.

Het water van de burcht kwam niet uit een put op de berg maar uit de Eselsborn-bron in het dal bij Klüschen Hagis, omhooggebracht via de steile Eselsweg. Een put op de binnenplaats werd gedempt nadat een moderne watervoorziening was aangelegd; het uitzichtpunt Blaues Wunder is momenteel gesloten.