Burg Birgel, Waterburcht in Düren, Duitsland

Burg Birgel is een vierledige complex van breukstenen gebouwen omgeven door grachten in Düren. Het herenhuis sluit aan bij de reeks dienstgebouwen in de noordoosthoek, en aan de oostzijde staat een tweelaagse poortbouw.

De familie von Birgel wordt voor het eerst vermeld in 1271, toen Winnemar Frambach von Birgel maarschalk was van de graaf van Jülich. De oudste bewaarde akte over Birgel dateert van 24 juni 1301: graaf Gerhard van Jülich gaf "Haus Birgel" aan Johann von Birgel in ruil voor de erfvoogdij van Düren; delen van de onderbouw van de noordgevel gaan mogelijk terug op dat oudste gebouw. In 1840 kocht de Dürense industrieel Leopold Schoeller het kasteel; zijn zoon Alexander Paul liet een nieuw herenhuis in baksteen bouwen en verving de houten ophaalbrug door een stenen brug.

De naam Birgel is verbonden met de familie von Birgel, wier leden voorkomen als deelnemers aan riddertoernooien, waaronder Wolff von Birgel onder de 420 deelnemers in Keulen in 1179 onder keizer Frederik I Barbarossa. Sinds 1968 huisvest het voormalige kasteel de basisschool, waar kinderen uit Birgel, Kufferath en Berzbuir les krijgen.

Het terrein functioneert nu als een openbare basisschool voor lokale leerlingen. De toegang tot het terrein is beperkt omdat het een actieve schoolfaciliteit is met regulier onderwijs het hele jaar door.

Alexander Paul Schoeller, vanaf 1885 heer van Burg Birgel, verving de houten ophaalbrug door een stenen brug en liet een nieuw herenhuis in baksteen bouwen. Het oude woonhuis werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest, maar de stenen brug en het bakstenen huis maken nog steeds deel uit van het complex.