Burg Calenberg, Middeleeuwse waterburcht in Schulenburg, Duitsland

Kasteel Calenberg is een ruïne op de Calenberg, een krijtmergelheuvel van ongeveer 70 meter tussen voormalige Leine-armen bij Schulenburg, Pattensen. De plek is een oplopende wal van grijze steen en aarde met struikgewas, met een band rode baksteen bij de voet boven het pad. Rechts staan slanke boomstammen voor de stenen muur, waarin een smalle donkere opening zit.

Hertog Otto de Strenge van de Welfen bouwde Calenberg in 1292 als waterkasteel op de kalkmergelheuvel tussen twee armen van de Leine. In 1327 in leen gegeven aan ridder Koenraad van Saldern, kwam het in 1364 terug aan hertog Willem en diende vanaf 1371 als zetel van hertogelijke voogden. In 1432 werd het de residentie van een Welfse hertog; de onder Erik I begin zestiende eeuw tot vesting omgebouwde aanleg gaf zijn naam aan het vorstendom Calenberg.

De naam Calenberg komt van het Middelhoogduitse en Middelnederduitse kal, dat kaal of boomloos betekent en verwijst naar de kalkmergelheuvel die boven de Leineweiden uitstak. Het kasteel gaf in de 15e eeuw zijn naam aan het Welfse vorstendom Calenberg. De nabijgelegen nederzetting Lauenstadt, gesticht in 1327, hield tot ongeveer 1900 jaarmarkten met open kramen voor dagelijkse goederen.

De ruïne ligt ten westen van Hannover en is van buiten zichtbaar, maar interne toegang is beperkt om redenen van natuurbescherming. Bezoekers moeten van tevoren controleren welke gebieden vrij toegankelijk zijn.

Het kasteel gaf zijn naam aan het Welfse vorstendom Calenberg, dat in de 15e eeuw werd gevormd. De naam Calenberg komt van het Middelhoogduitse en Middelnederduitse kal, dat kaal of boomloos betekent: een „kale berg”, de kalkmergelbank die onbegroeid boven de Leineweiden uitstak.