Boyneburg, Middeleeuwse kasteelruïne in Sontra, Duitsland

De Boyneburg is een kasteelruïne op de gelijknamige kalkstenen berg van 513 m, ongeveer 2,5 km oost-zuidoostelijk van Wichmannshausen in Sontra. De kernburcht is door een halsgracht van de voorburcht gescheiden; de voorburcht werd door drie nog zichtbare grachten beschermd. Bewaard zijn twee ongeveer 25 m hoge muren van de vijfhoekige bergfried en enkele funderingsmuren, van breuksteen en bossageblokken. Het poorthuis werd in 1952-1953 op zijn oorspronkelijke plaats herbouwd.

De Boyneburg wordt voor het eerst vermeld in 1107 als "Bemelburch", toen koning Hendrik V hem liet verwoesten wegens de rooftochten van de burchtmannen; graaf Siegfried III van Northeim kreeg hem opnieuw als rijksleen en bouwde hem weer op. Abt Markward van Fulda liet de bouwvallige burcht tussen 1150 en 1160 herstellen. Frederik Barbarossa verbleef er in 1156, hield er in 1166 een hofdag en in 1188 een rijksdag, en vertrok in 1189 van de Boyneburg naar de derde kruistocht. In 1292 beleende koning Adolf landgraaf Hendrik I van Hessen met Eschwege en de Boyneburg, wat twee eeuwen van twist met de rijksministerialen veroorzaakte tot een schikking in 1449.

De naam Boyneburg gaat terug op de graven van Northeim, die in de 11e eeuw waarschijnlijk de eerste houten versterkingen lieten bouwen; in oorkonden verschijnt de burcht als Bumeneburc (1123) en Boimeneburch (1137). Elk jaar op Hemelvaartsdag wordt op de ruïne het Brotspendefest gevierd, dat teruggaat op de sage van het Fräulein von Boyneburg: zij zou in haar testament hebben bepaald dat op haar sterfdag de hele gemeenschap gevoed en begiftigd moest worden. De dienst mag alleen door een predikant uit Datterode worden gehouden.

De ruïne ligt op de beboste Boyneburgberg op ongeveer 490 m en is te voet bereikbaar via wandelpaden; de grond is ongelijk en de hellingen steil. De kernburcht is door een halsgracht van de voorburcht gescheiden, en drie andere grachten van de buitenverdediging zijn nog zichtbaar. Het poorthuis tegen de bergfried werd in 1952-1953 op zijn oorspronkelijke plaats herbouwd.

Frederik Barbarossa is in 1156 op de burcht gedocumenteerd, hield er in 1166 een hofdag en in 1188 een rijksdag, en schonk datzelfde jaar inkomsten aan het priesterschap van de burchtkapel. In 1189 vertrok hij van de Boyneburg op de derde kruistocht, waarop hij in 1190 stierf.