Burg Rolandseck, Middeleeuwse kasteelruïne in Rolandswerth, Duitsland

Burg Rolandseck is een kasteelruïne op een 155,2 m hoge basaltrots onder de Rodderberg, boven de Midden-Rijndal bij Remagen-Rolandswerth. Van het geheel rest één kasteelvenster, de Rolandsbogen: een rechtopstaande opening in de vorm van een omgekeerde U van ruwe, onregelmatige grijze en bruine stenen in zichtbare lagen, waarvan de pijlers oprijzen uit een lage funderingsmuur. Dichte klimop groeit langs beide zijden en over de bovenboog naar beneden en laat alleen stukken van de voet en de binnenranden vrij.

De vesting werd in 1122 gesticht door aartsbisschop Friedrich I van Keulen om de zuidelijke grens van zijn diocees veilig te stellen, samen met een nabij vrouwenklooster. Een aardbeving in 1673 verwoestte het grootste deel van de structuur, maar één raamwerk bleef intact en werd het symbool van de plek.

De ruïnes fascineerden schilders en schrijvers die hun vormen op doek en papier wilden vastleggen. Deze aantrekkingskracht ontstond door de suggestieve kwaliteit van gebroken steen tegen het rivierenlandschap.

Toegang tot de ruïnes is gratis en het hele jaar geopend, waardoor bezoekers de resten van meerdere standpunten kunnen bekijken. Een restaurant in de buurt serveert voedsel en drank met uitzicht op de vallei.

De overgebleven vensterboog stortte op 28 december 1839 in. De dichter Ferdinand Freiligrath, toen woonachtig in Unkel, riep via de Kölnische Zeitung op tot giften, en de boog werd al in 1840 herbouwd naar plannen van de Keulse dombouwmeester Ernst Friedrich Zwirner. Een gedenkteken langs het voetpad vanuit het Rijndal eert Freiligrath.