Solnhofener kalksteen, Geologische formatie in Beieren, Duitsland.

Solnhofenkalksteenformatie is een geologische afzetting in Beieren die uit zeer fijnkorrelige kalksteenlagen bestaat gescheiden door mergellagen. De afzettingen ontstonden ongeveer 150 miljoen jaar geleden in een ondiep tropisch zeegebied en bevatten fossiele resten van talrijke organismen.

De kalksteenlagen zijn gevormd tijdens de Juraperiode en zijn in de loop van miljoenen jaren geleidelijk bedekt en verhard onder sedimentlagen. In de 19e eeuw begon men systematisch steen te winnen voor lithografie en bouwsteen, wat leidde tot de ontdekking van talrijke fossielen die in het gesteente bewaard waren gebleven.

De kalksteenformatie heeft eeuwenlang de bouwtraditie in Beieren gepräagd, omdat ambachtslieden het materiaal voor sculpturen en decoratieve elementen gebruikten. In de regionale dorpen zie je deze grijsachtige steen in historische gevels en in traditionele steenhouwersworkshops.

Sommige actieve steengroeven in het gebied stellen bezoekers in staat om extractiewerkzaamheden vanuit aangewezen kijkgebieden te observeren. Het is raadzaam vooraf contact op te nemen met lokale steengroeven of bezoekerscentra om erachter te komen welke locaties voor publieke bezoeken open zijn.

De meest beroemde vondst uit deze lagen is een klein exemplaar van Archaeopteryx, een dier met kenmerken van zowel dinosaurussen als vogels. Dit fossiel toonde voor het eerst aan dat de grens tussen deze twee diergroepen niet zo duidelijk was als wetenschappers eerder hadden aangenomen.