Stadskerk, Gotische kerk in Lutherstadt Wittenberg, Duitsland.

De Stadtkirche Wittenberg is een gotische kerk van lichte steen met twee torens, elk bekroond door een donkere achthoekige koepel met lantaarn en kleine spits; de linker toren draagt een zwarte klokplaat met gouden Romeinse cijfers. Tussen de torens overspant een terugliggende boogopening de volle breedte boven een lager middendeel, en een steil dak van roodbruine pannen loopt naar rechts af. Het schip is een drieschepige hal.

Voor het eerst vermeld in 1187 als houten parochiekerk, kreeg St. Marien rond 1280 het huidige koor; tussen 1412 en 1439 werd het schip vervangen door een driebeukige hal en verrezen de twee torens, eerst met stenen piramides. In 1547 werden die verwijderd voor kanonplatforms, in 1556 volgden achthoekige kappen, een klok en een torenwachterswoning. In 1811 herontwierp Carlo Ignazio Pozzi het interieur in neogotische stijl; restauraties volgden in 1928, 1980-1983 en 2010-2015.

Het Reformatie-altaarstuk, voltooid in 1547, werd ontworpen door Lucas Cranach de Oude, die het grootste deel van de voorzijde schilderde; zijn zoon voltooide het en schilderde de panelen op de achterzijde. Het middenpaneel toont het Laatste Avondmaal met Luther als „Junker Jörg”, de predella Luther die preekt. Op de zuidelijke buitenmuur bevindt zich een Judensau-reliëf uit 1305, sinds 1988 met een gedenkplaat van Wieland Schmiedel.

De kerk staat in de oude binnenstad van Lutherstadt Wittenberg, op korte loopafstand van de markt en de slotkerk, die sinds 1996 samen op de UNESCO-werelderfgoedlijst staan. De zuidmuur met het middeleeuwse reliëf en de in 1988 aangebrachte gedenkplaat is vanaf de straat altijd te zien. De torens stonden tijdens de restauratie in de steigers en werden in de zomer van 2015 voltooid.

Aan de zuidelijke buitenmuur is een stenen reliëf van omstreeks 1305 bewaard, een „Judensau“ die een rabbijn onder de staart van een zeug toont terwijl anderen aan haar spenen zuigen, met het opschrift „Rabini Shem hamphoras“. Luther verwees er in 1543 naar in zijn geschrift Vom Schem Hamphoras. In 1988 werd eronder een gedenkplaat aangebracht; in 2019 en 2022 stonden rechters toe dat het reliëf als deel van dat herdenkingsgeheel blijft.