Sonnenstein Euthanasia Centre, Herdenkingscentrum in Kasteel Pirna-Sonnenstein nabij Dresden, Duitsland

Het Sonnenstein Euthanasie Centrum is een gedenkteken in kasteel Pirna-Sonnenstein bij Dresden dat slachtoffers van het nazi-euthanasieprogramma herdenkt. De ruimte omvat permanente tentoonstellingen, gereconstrueerde keldervertrekken en archieven met documenten die het verloop van de T4-operatie volgen.

Het vernietigingscentrum Sonnenstein was gevestigd in de voormalige vesting van kasteel Sonnenstein, waar in 1811 een psychiatrisch ziekenhuis was ingericht. In 1940 en 1941 vermoordden de nazi's daar minstens 14.751 mensen, vooral psychiatrische patiënten en mensen met een verstandelijke beperking, maar ook gevangenen uit concentratiekampen, in het kader van het geheime Aktion T4. De gaskamer en het crematorium kwamen in de kelder van huis C 16; de werking begon op 28 juni 1940 met tien patiënten uit Waldheim. De gedenkplaats Pirna-Sonnenstein herdenkt vandaag de slachtoffers.

Het memorial bevindt zich op de zolder van huis C 16, in wiens kelder de gaskamer stond; de permanente tentoonstelling werd daar op 9 juni 2000 geopend, in opdracht van de Saksische Stichting Gedenkplaatsen. Bezoekers zien de gereconstrueerde kelderruimtes, sinds 1995 als gedenkplaats ingericht na archief- en archeologisch onderzoek tussen 1992 en 1994.

Het gedenkteken ligt op een helling boven Pirna en is te voet bereikbaar vanaf het treinstation via een oplopend pad. Groepsrondleidingen kunnen vooraf worden geboekt en de tentoonstellingen zijn tijdens openingsuren toegankelijk voor individuele bezoekers.

Het vernietigingscentrum droeg de interne T4-codeletter D, die als dossierkenmerk op alle officiële brieven stond. In de kelder van huis C 16 waren douchekoppen aan het plafond van de gaskamer gemonteerd zodat die als badkamer doorging. De as van de slachtoffers werd op de stortplaats van de inrichting gedumpt of 's nachts achter het gebouw de Elbe-oever afgeschoven.