Festung St. Luzisteig, Bergvesting in Graubünden, Zwitserland

Festung St. Luzisteig is een barokke sperforte op de St. Luzisteig-pas op 713 m hoogte in het kanton Graubünden, onderdeel van het vestinggebied Sargans. Van 1703 tot 1705 bouwde Hans Caspar Werdmüller een gemetseld bastionfront dwars over de paszadel, verbonden door een muur met de Guscha-batterij op de rechterhelling. De redoute Kleine Schanze op de pashoogte dateert van omstreeks 1631, en tussen 1994 en 2005 werden ten oosten van de kantonsweg betonnen kazernes van Peter Zumthor toegevoegd.

De pas is al versterkt sinds de middeleeuwen, hoewel de huidige structuren voornamelijk in de 19e en 20e eeuw werden gebouwd en uitgebreid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de site opgenomen in het Zwitserse Nationaal Reduit als belangrijk verdedigingspunt.

De pas is gewijd aan de heilige Lucius, aan wie de kerk op de pashoogte is toegewijd; de weg Maienfeld–Vaduz loopt eroverheen. Van 1964 tot 2003 diende de Luzisteig als oefenterrein van de Zwitserse traintroepen, en sinds 1995 behoort het wapenplaats St. Luzisteig tot het commando Walenstadt/St. Luzisteig.

De pas ligt op ongeveer 700 meter hoogte en kan het hele jaar door blootstaan aan kou en wind. Stevig schoeisel wordt aanbevolen omdat het terrein ongelijk is en sommige gedeelten ruwe stenen oppervlakken hebben.

De Letzi Grafenberg, een landmuur uit de 15e eeuw aan de voet van kasteel Grafenberg, werd bevochten in de Zwabenoorlog van 1499. De resten liggen bij de pas, los van het gebastioneerde front dat in 1703-1705 dwars over de paszadel werd gebouwd.