Vanil des Artses, Bergtop in kanton Fribourg, Zwitserland

De Vanil des Artses is een 1.992 m hoge top in de Freiburgse Vooralpen op de noord-zuidkam tussen het Hongrin-dal in het oosten en het dal van de Veveyse de Fégire in het westen, op de grens van de gemeenten Châtel-Saint-Denis en Haut-Intyamon. De kam vormt de Europese waterscheiding. De naam komt van de machtige rotsbanken op de noordoostflank, in het dialect artzes; de Zwitserse kaart vermeldde de berg van 1847 tot 1892 naamloos op 1.995 m, van 1893 tot 1903 als Les Arches op 2.004 m en sinds 1904 onder de huidige naam.

De piek trok aandacht in moderne tijden door spelonkonderzoek toen leden van de Association des Folliu-Bornés in 2013 een expeditie uitvoerden met behulp van een intern grottenstelsel. De verkenning onthulde de complexe ondergrondse structuur van de berg.

De naam komt uit het plaatselijke patois: ‘vanil’ duidt rotsbanden en couloirs aan, ‘artzes’ de machtige rotsbanken op de noordoostflank. De kam vormt de westgrens van het Regionaal Natuurpark Gruyère Pays-d'Enhaut. In 2017 legden de speleologen in de holte een kleine wateropvang aan om een weide lagerop te voorzien.

Het beklimmen van deze piek vereist stevig schoeisel en voorzichtigheid op rotsachtig terrein, aangezien verschillende secties steil en glibberig zijn. Touwuitrusting kan nuttig zijn in meer technische secties.

Op 23 augustus 2013 klommen speleologen van de Association des Folliu-Bornés via het inwendige van de berg omhoog: vanuit de Grotte du Dragon in het Hongrindal passeerden ze een schacht van tien meter en een zaal van twintig meter, de Salle du Dragon, braken een versperrende steen weg en kwamen 25 meter onder de top weer buiten, onder de Europese waterscheiding.