Wasserturm, Watertoren in de Oude Stad, Luzern, Zwitserland

De Wasserturm is een 35 meter hoge, achthoekige en licht scheve stenen toren die in de Reuss staat, midden op de Kapellbrücke in Luzern. Op de schacht rust een 15 meter hoge kap met een dakstoel uit 1339; de onderste verdieping is een vensterloze kerker met muren van drie meter dik.

De Wasserturm werd na 1262 gebouwd, vóór de Kapellbrücke, en voor het eerst vermeld in 1367; de kapconstructie dateert uit 1339. Tot 1759 diende hij als gevangenis en folterkamer, daarna als schatkamer van 1759 tot 1798 en als stadsarchief van 1804 tot 1919.

De naam Wasserturm misleidt: de toren heeft nooit water bevat, maar diende als versterkte wachttoren en hoekpijler van de stadsmuur. Sinds 1892 broedt een kolonie alpengierzwaluwen in de 15 meter hoge kap, sinds 1959 verzorgd door de Ornithologische Gesellschaft der Stadt Luzern in opdracht van de stadsraad; het is de grootste kolonie van Centraal-Zwitserland. Het ooievaarsnest op de spits is al meer dan honderd jaar ongebruikt.

De toren is zelden openbaar toegankelijk, doorgaans alleen in de zomer, en kan voor evenementen worden gehuurd; sinds 1939 is hij verhuurd aan de Luzerner Artillerieverein. Bezoekers zien hem meestal vanaf de oevers van de Reuss of vanaf de Kapelbrug, die de rivier aan zijn voet oversteekt.

De onderste verdieping is een kerker zonder ramen of deuren, met muren van drie meter dik, alleen bereikbaar via een opening in de vloer van de ruimte erboven. Vermoedelijk diende hij tot 1759 als gevangenis en werd daarna verlaten. De kamer erboven bewaarde de staatsschat en het staatsarchief; sinds 1892 broedt in de 15 meter hoge kap een kolonie alpengierzwaluwen, de grootste van Centraal-Zwitserland.