Hrodna Fortress, Middeleeuwse vesting in District Grodno, Wit-Rusland

Hrodna Fortress is een systeem van vestingwerken rond Grodno, in twee hoofdfasen gebouwd: vijf aarden houten forten in 1887-1889 en een geplande ring van 13 betonnen forten vanaf 1912. Fort nr. 1, op de rechteroever van de Neman in het bos-park Pysjki, ligt het dichtst bij het centrum en is te bezoeken.

Grodno had vanaf de 12e eeuw stenen vestingwerken, toen muren het vorstelijke kasteel omringden. Tijdens de Dertienjarige Oorlog (1654-1667) werden aarden wallen en grachten rond de stad opgeworpen, versterkt door het leger van Peter I in 1705-1706, dat de hellingen met water begoot zodat ze bevroren voordat de Zweden van Karel XII arriveerden. In 1887-1889 werden vijf aarden forten gebouwd, gevolgd door nog twee in de jaren 1890; een decreet van Nicolaas II in 1912 beval een nieuwe vesting met 13 betonnen forten, maar geen ervan was voltooid voor de Russische evacuatie van augustus 1915.

De forten dragen de namen van de dorpen en voorsteden die ze beschermden: Pysjki (fort I), Dzjevjatovka en Grandzitsjy (forten VI en VII), en de voorstad Zaneman aan de linkerover van de Neman. Fort II werd tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog een plaats van massale vernietiging van burgers.

Het aardwerk Fort nr. I, het dichtst bij het centrum, ligt in het bos-park Pysjki en is te voet te bezoeken; de overige forten liggen verspreid aan de rand van de stad, dus voorzie vervoer ertussen. De grond is oneffen en plaatselijk overwoekerd, en de betonwerken werden voor de evacuatie van 1915 nooit voltooid.

Het plan van 1912 voorzag in 13 betonnen forten, 23 genummerde en 19 met letters aangeduide steunpunten op een ovale linie van ongeveer 60 km. Geen ervan was klaar bij de evacuatie van 1915; de Russen bliezen de meeste op, maar Fort nr. 4 bij Streltsjaki en een nabijgelegen 'klein' fort bleven intact.