Church of St Peter, Byzantijnse kerk in Berende, Bulgarije.

De Kerk van Sint-Petrus is een kleine rechthoekige zaalkerk van gebroken steen, 5,50 m bij 4,50 m, met muren van 85–90 cm dik. Ze heeft een halfronde apsis aan de oostzijde, een zadeldak van steenplaten en smalle vensters op de apsis en de zuidmuur. De westelijke ingang heeft een houten deur van 2 m, bekroond door een ondiepe halfronde nis.

Karel Škorpil en Yordan Ivanov dateerden de kerk in de 13e eeuw en verbonden een verloren portret op de westmuur, met het opschrift „Ivan Asen”, met tsaar Ivan Asen II (r. 1218-1241). Vanaf de jaren twintig plaatsen André Grabar en anderen haar in de 14e eeuw, toen tsaar Ivan Alexander ook de naam Ivan Asen gebruikte. Bistra Nikolova acht een adellijke stichter aan het hof waarschijnlijker dan een gewone begraafplaatkerk vanwege dat tsaaropschrift. In 1927 beschermd als nationaal oudheid, in 1966 als monument opgenomen.

Het dorpskerkhof naast de kerk bleef in gebruik tot begin jaren 1980, waardoor ze vaak een kerkhofkerk wordt genoemd. Naast de apsis draagt een fresco het opschrift "Sint-Cyrillus de Filosoof", de zendeling van de 9e eeuw bij de Slaven, hoewel de figuur Cyrillus van Alexandrië is; het opschrift wijst erop dat de dorpsbewoners beide heiligen verwarden.

De kerk staat 800 m ten westen van Berende, binnen het oude dorpskerkhof bij de rivier de Nishava; op de weg terug naar het dorp ligt een natuurlijke rotsbrug die Mosta heet. De ingang is een houten deur van 2 m in de westmuur. De fresco's zijn nooit gerestaureerd en vocht heeft de onderste 0,5 m uitgewist; blijf van de beschilderde muren af.

Het apsisfresco van de heilige Cyrillus van Alexandrië draagt het opschrift „heilige Cyrillus de Filosoof”, de zendeling van de 9e eeuw onder de Slaven. Onderzoekers zien hierin een bewijs dat de plaatselijke bevolking de twee Cyrillussen verwarde en de zendeling nog kende. De kerk is sinds 1927 beschermd als nationaal oudheidmonument en werd in 1966 ingeschreven als artistiek monument van nationaal belang.