Poertoren, Kruittoren in Brugge, België

De Poertoren is een ronde bakstenen toren van drie verdiepingen, ruim 18 meter hoog en 8 meter in doorsnede, met muren van ongeveer 1,3 meter dik, aan het oostelijke uiteinde van de Begijnenvest bij de Minnewaterbrug in Brugge. De benedenruimte is overdekt met een kruisribbengewelf op natuurstenen consoles, en aan de noordwestzijde staat een achthoekig traptorentje met sleufvensters.

Jan Van Oudenaarde bouwde de vrijstaande toren in 1397-1398 als deel van een waterpoort aan het Minnewater; een tweede, lagere toren op de andere oever werd later gesloopt. Vanaf 1477 lag de buskruitvoorraad van de stad in de toren, en in 1665 deed hij korte tijd dienst als voldermolen. Tot 1785 was hij ijskelder; daarna werd hij in 1989-1991 gerestaureerd naar ontwerp van architect A. Cottyn.

De naam komt van het West-Vlaamse woord « poer », buskruit: vanaf 1477 was de toren atelier en bergplaats voor buskruit, na de aankoop van salpeter bij de Catalaan Balthazar Valler. In 1665 werd ze enkele jaren ingericht als voldermolen. De benedenruimte bewaart een kruisribbengewelf met een sluitsteen met florale motieven.

De toren staat aan het oostelijke uiteinde van de Begijnenvest, naast de Minnewaterbrug, aan de zuidrand van de Brugse binnenstad. Je bereikt hem te voet via de omliggende straten; het Poertorenpark, in 2008 aangelegd op de plaats van de vroegere sluiswachterswoning, ligt meteen achter de toren.

Het metselwerk mengt bakstenen van verschillende formaten, wat erop wijst dat de stad recuperatiebaksteen leverde aan aannemer Jan Van Oudenaarde. Het achtzijdige traptorentje is in Vlaams verband gemetseld, de ronde muur in staand verband. Het kruisribbengewelf van de benedenruimte rust op een sluitsteen in Brabantse kalkzandsteen met florale motieven.