Afrikapaleis, Neoklassiek paleis in Tervuren, België

Het Afrikapaleis is een neoklassiek gebouw aan het einde van de Paleizenlaan in Tervuren, 400 meter ten westen van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. De middenvleugel van zeven traveeën heeft een vooruitspringend portiek met kolossale Ionische zuilen en een driehoekig fronton, geflankeerd door twee vierkante zijvleugels van drie traveeën. De gevels combineren blauwe en witte steen, en een trap met Egyptische sfinxen leidt naar een geplaveide esplanade.

Het Paleis der Koloniën werd in 1897 op bevel van koning Leopold II gebouwd naar plannen van Alfred-Philibert Aldrophe, op de plaats van het in 1879 afgebrande paviljoen van Willem van Oranje. Het huisvestte de koloniale afdeling van de Internationale Tentoonstelling van 1897, met vier afdelingen etnografische voorwerpen, opgezette dieren en Congolese exportproducten. Het succes leidde in 1898 tot het blijvende Museum van Kongo; in 1910 verhuisde het museum naar het grotere gebouw van Charles Girault, en in 2018 werd het paleis omgedoopt tot Afrikapaleis.

De grote zaal van het paleis, de Salon des Grandes Cultures, bevatte een houten art-nouveaustructuur van Bilinga-hout, ontworpen door decorateur Georges Hobé om een Congolees woud op te roepen. De koloniale tentoonstelling van 1897 toonde etnografische voorwerpen, opgezette dieren en Congolese exportproducten zoals koffie, cacao en tabak. In de tuinen van Élie Lainé woonden 60 Congolezen tijdens de tentoonstelling in een nagebouwd Afrikaans dorp; zeven van hen stierven er.

Het paleis staat aan het einde van de Tervurenlaan en de Paleizenlaan, ongeveer 400 meter ten westen van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, waarvan het een dependance is. Het is geen museum: het huisvest kantoren, depots, leslokalen en een receptiezaal, dus er is geen tentoonstellingsparcours te bezoeken. Je bereikt het te voet door het park van Tervuren; de trap met sfinxen en het geplaveide voorplein liggen buiten.

Het paleis staat op de plaats van een eerder paviljoen dat door Willem van Oranje werd gebouwd. Charlotte van België, zus van Leopold II en weduwe van keizer Maximiliaan van Mexico, woonde er tot de brand van 1879. Op die plek verrees het Afrikapaleis voor de tentoonstelling van 1897.