Rijksarchief te Bergen, Nationaal documentenarchief in Mons, België

Het Staatsarchief in Mons is een groot documentendepot met miljoen pagina's historische documenten, administratieve dossiers en genealogisch materiaal afkomstig van Belgische instellingen en particuliere collecties. De zalen zijn systematisch ingericht om onderzoekers te helpen specifieke documenten te vinden.

De oorsprong van het depot gaat terug tot 1788, toen de archieven van de Staten van Henegouwen op de Grote Markt van Bergen werden samengevoegd met de oorkonden van de graven van Henegouwen. Vanaf 1834 was het gevestigd in het voormalige jezuïetenseminarie en in 1872 verhuisde het naar een voormalig visitandinnenklooster dat tot 1870 als gevangenis diende. Het Duitse bombardement van 14 mei 1940 verwoestte het grootste deel van de fondsen en liet slechts 150 strekkende meter ancien-régimearchieven over; op 29 mei 1954 heropende het en sinds 2006 is het op de site Grands Prés gehuisvest.

Het archief bewaart parochieregisters en burgerlijke stand documenten die tonen hoe de Belgische samenleving in de loop der tijd veranderde. Bezoekers kunnen deze registers bekijken en zien hoe mensen leefden en hoe hun gemeenschappen vroeger functioneerden.

De leeszalen zijn geopend van dinsdag tot vrijdag en vereisen vooraf inschrijving om een rustige werkomgeving voor alle bezoekers te garanderen. Het is handig om vooraf na te gaan welke materialen beschikbaar zijn om uw tijd daar optimaal te benutten.

Het depot ligt in de ondergrondse verdieping van de evenementenhal Lotto Mons Expo, vlak bij het winkelcentrum Les Grands Prés. In 2023 verhuisde het stadsarchief van Bergen naar deze lokalen na een overeenkomst tussen de federale overheid en het stadsbestuur; stedelijke en federale archieven liggen nu naast elkaar.