Kasteel van Bornem, Kasteel en museum in Bornem, België

Het kasteel van Bornem, ook Kasteel Marnix de Sainte-Aldegonde genoemd, is een neogotisch landhuis uit 1880 naar ontwerp van Hendrik Beyaert aan de Oude Schelde, een afgesneden Scheldearm. Het heeft grijze stenen muren, donkere leien daken, een hoge ronde toren met kegeldak en een slanke toren met windwijzer. Aan de voet van de linkertoren zit een donkere boogdeur; in 1895 kwamen er kleine wachttorentjes in arduin aan de brug.

Op deze plek stond in de 10e of 11e eeuw een versterking tegen invallen van de Noormannen. In 1587 werd het door oorlog geteisterde Land van Bornem verkocht aan de Spaanse edelman Pedro Coloma, die het kasteel liet herbouwen; in 1687 werd de centrale burchttoren gesloopt. Graaf Ferdinand de Marnix liet in 1880 de resterende oude delen afbreken en gaf architect Hendrik Beyaert de opdracht voor het huidige neogotische kasteel, na Beyaerts dood voltooid door Ernest Janlet; in 1895 kwamen aan de brug kleine wachttorentjes in arduin.

Het kasteel draagt de naam van de familie de Marnix de Sainte-Aldegonde, sinds 1773 eigenaar, al heeft Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, mogelijk auteur van het Wilhelmus, er nooit gewoond. De huidige graaf bezit 's werelds grootste particuliere collectie gravures van Pieter Bruegel de Oude, 91 prenten waaronder De grote vissen eten de kleine, die in het kasteel wordt bewaard.

Het kasteel ligt aan de Oude Schelde in Bornem en is enkel te bezoeken op afspraak en op vier zondagen in augustus en september. In een bijgebouw is een bezoekerscentrum ingericht. Het domein wordt omgeven door een dubbele omwalling, die je oversteekt via een brug met kleine wachttorentjes uit 1895.

Het landgoed grenst aan de Vieil Escaut, een voormalige waterloop van de Schelde die eeuwen geleden van koers veranderde. Deze historische bocht van de rivier bepaalt nog steeds het landschap rond het pand vandaag de dag en laat zien hoe natuurlijke krachten het land hebben omgevormd.