Zurenborg, Art Nouveau wijk in Antwerpen, België

Zurenborg is een woonwijk in Antwerpen met huizen versierd tussen 1894 en 1906 met ingewikkelde steensculpturen, sierlijk smeedwerk, glas-in-lood ramen en decoratieve tegels. Meer dan 170 van deze gebouwen zijn beschermd en vertonen gevarieerde architectonische ontwerpen.

Zurenborg ontstond op gronden van John Cogels en barones Josephina Osy de Wichem, genoemd naar de hoeve Zurenborg op de grens met Berchem. Het station Borgerhout, geopend in 1873, stimuleerde de ontwikkeling, en de Société Anonyme pour la Construction de Maisons Bourgeoises bouwde een planmatige woonwijk. De Cogels-Osylei werd aangelegd van 1881 tot 1914; na de naoorlogse neergang werden de sloopplannen uit de jaren zestig afgeblazen en werd het gebied in 1984 beschermd.

Veel huizen in Zurenborg dragen thematische namen en geveldecoraties. In de Waterloostraat nr. 11 toont 'De Slag bij Waterloo' de portretten van Wellington en Napoleon, met bajonetten, vlaggen, rokende kanonnen en trommels. De vijf aaneengesloten huizen met de naam De Tijd in dezelfde straat zijn elk genoemd naar een dagdeel: Ochtend, Dag, Avond en Nacht.

De wijk ligt deels in Antwerpen en deels in Berchem: de Cogels-Osylei en omliggende straten horen bij Berchem, de Dageraadplaats bij Antwerpen. De spoorbrug op de Draakplaats wordt elke avond in regenboogkleuren verlicht. Het gebied is compact en het best te voet te verkennen; de huizen aan de Cogels-Osylei hebben voortuintjes.

Drie straten hier dragen namen ter ere van de Zuid-Afrikaanse onafhankelijkheidsbeweging: Pretoriastraat, Transvaalstraat en Krugerstraat. Deze naamkeuze weerspiegelt de internationale aandacht die de Boerenoorlogen rond 1900 in Europa kregen.