Old St. Nicholas Church, Javorani, houten kerk in Kneževo, Bosnië en Herzegovina

De Oude Sint-Nicolaaskerk in Javorani is een Servisch-orthodoxe houten kerk met een rechthoekige plattegrond zonder apsis op de plaats van het altaar. Ze is 9,46 meter lang, 4,92 meter breed en 5,50 meter hoog en gebouwd van eikenhout. Binnen zijn de met stenen geplaveide vloer en een galerij boven de narthex te zien; een plafond ontbreekt.

De kerk werd gebouwd in 1756 en is verbonden met het verhaal van monnik Neofitus van het Gomionica Klooster, wiens lot onder Ottomaans gezag is vastgelegd in een gebedboek dat erin wordt bewaard. Dit document bewaart informatie over zijn executie in Banja Luka tijdens die periode.

De kerk bewaart een gebedenboek dat de monnik Neofyt van het klooster Gomionica vermeldt, die door het Ottomaanse bestuur in Banja Luka werd opgehangen op beschuldiging van laster. Iconen uit 1757 en 1758 dragen inscripties die de kerk van Javorani noemen, en een ervan, van de heilige Nicolaas, vermeldt dat hij in 1787 door hiermonnik Nikodim Gomioničanin uit Kostajnica werd gebracht.

De kerk staat op de heuvel Cvišić in Javorani, gemeente Kneževo, en is over de weg vanaf het dorp bereikbaar; het laatste stuk gaat te voet. De eiken wanden, de plavuizenvloer en de galerij boven de narthex zijn van origineel of gerestaureerd hout; toegang regelt men het beste via de plaatselijke parochie. Het gebouw werd in 2003-2004 gerestaureerd door het Republikeins Instituut voor de Bescherming van Cultureel en Natuurlijk Erfgoed van de Republika Srpska.

De plaatselijke legende vertelt dat de kerk zichzelf in een nacht van Grabež naar de heuvel van Cvisic verplaatste, aangedreven door goddelijke wil. Een ander verhaal spreekt van een ingenieus truucje met een runderhuid, wat suggereert hoe de gemeenschap een hindernis tijdens haar geschiedenis zou hebben opgelost.