Zentralgneis, Geologische formatie in Tirol en Zuid-Tirol, Oostenrijk.

Zentralgneis is de naam voor de orthogneizen van de tektonisch laagste eenheid van het Tauernvenster in de Oost-Alpen, ook wel centrale gneiskernen genoemd. Het gesteente is een gemetamorfoseerd graniet waarvan de schistositeit vaak zwak is ontwikkeld, vandaar de historische naam „Zentralgranit”. De kernen zijn genoemd naar berggroepen, van de Tux-kern in het westen tot de Gößgraben-kern in het oosten.

De granieten waaruit het Zentralgneis ontstond, drongen in het late Carboon tot vroege Perm binnen in oudere dekgesteenten. Hun omvorming tot orthogneis vond plaats tijdens de Alpiene orogenese, niet in het Carboon en Perm. De gneisen vormen de tektonisch diepste eenheid van het Tauernvenster en worden daarom ook Zentralgneiskerne genoemd.

De naam „Zentralgranit” werd historisch voor deze gesteenten gebruikt omdat de door metamorfose opgelegde schistositeit slechts ten dele duidelijk is, naar analogie van het echte graniet van het Aarmassief en het Gotthardmassief in Zwitserland. De afzonderlijke kernen zijn genoemd naar gebergtegroepen, van de Tuxer-Kern in het westen tot de Gößgraben-Kern in het oosten.

Talrijke gemarkeerde wandelpaden bieden toegang tot de formatie, vooral rond het Hohe Tauern Venster en omliggende berggebieden. Het beste moment om te verkennen is tijdens de warmere maanden wanneer paden sneeuwvrij en gemakkelijk begaanbaar zijn.

Het gesteente toont sporen van twee verschillende gebergtevorming-fasen, wat zijn complexe geologische verleden onthult. Wandelaars kunnen deze gelaagde structuren direct waarnemen in de bergwanden langs de paden.