Ankeruhr, Art Nouveau klok op de Hoher Markt, Oostenrijk

De Ankeruhr is een Art Nouveau-klok op Hoher Markt die zich uitstrekt over ongeveer 10 meter breed. De wijzerplaat, ongeveer 4 meter in diameter, toont twaalf historische figuren die gedurende de dag bewegen.

De verzekeringsmaatschappij Anker plande in 1911 een grote openbare klok voor haar nieuwe hoofdkantoor, het Ankerhof; Franz Matsch ontwierp haar en Franz Morawetz bouwde het uurwerk. De Eerste Wereldoorlog vertraagde de voltooiing, en de eerste proef vond plaats op 18 augustus 1915, de verjaardag van de keizer. Na 1918 verving een stuk uit Haydns oratorium Die Schöpfung het keizerlijke volkslied. Brandstichting beschadigde de klok op 11 april 1945; pas in 1956 liep zij weer.

De twaalf koperen figuren, door Franz Matsch gekozen, verschijnen in historische volgorde, van Marcus Aurelius tot Joseph Haydn. Elk uur glijdt er één over een schaal via een kettingaandrijving; om 12 uur trekken alle twaalf voorbij met bijpassende muziek. De middagmuziek klonk oorspronkelijk uit een mechanisch orgel met 800 pijpen, nu als digitale weergave.

De klok hangt boven de smalle doorgang Bauernmarkt, dus de figuren zijn het best te zien vanaf het plein ervoor; om 12 uur trekken alle twaalf met muziek voorbij. De figuren schuiven over een schaal in plaats van te draaien, en het uur staat als Romeins cijfer erboven. Bij duisternis verlichten schijnwerpers de brug.

De figuur die de middagronde afsluit is niet keizer Frans Jozef I, maar Joseph Haydn, componist van het keizerlijke volkslied dat er vroeger bij klonk. Na 1918 werd dat volkslied vervangen door een stuk uit Haydns oratorium Die Schöpfung. De huidige twaalf melodieën zijn in 1978 in een Weense kerk opgenomen, naar de oorspronkelijke orgelpartijen.