Trinil, Archeologische vindplaats in Ngawi, Indonesië

Trinil is een opgravingsgebied aan de oevers van de rivier Bengawan Solo in Oost-Java, bekend als de plek waar belangrijke fossielen en stenen werktuigen uit de vroege menselijke geschiedenis werden opgegraven. Een klein museum bij de oever toont replica's van botten en gereedschap, met panelen die het opgravingsproces en de context van de vondsten uitleggen.

In 1891 vond de Nederlandse anatoom Eugène Dubois in Trinil aan de Bengawan Solo de eerste resten van een vroege hominine buiten Europa: het schedeldak en dijbeen van de „Javamens” (Pithecanthropus erectus, nu Homo erectus). In 1893 legde hij meer fossielen van deze soort bloot, samen met dier- en plantenresten.

De vindplaats gaf haar naam aan het museum van Trinil, dat op drie hectare tot stand kwam op initiatief van Teuku Jacob, fysisch antropoloog aan de Universitas Gadjah Mada. De collectie omvat het schedelfossiel van Pithecanthropus erectus, de onderkaak van een uitgestorven tijger (Felis tigris), slagtanden en bovenkiezen van Stegodon trigonocephalus en de hoorn van een uitgestorven rund (Bibos palaeosondaicus).

De locatie ligt ongeveer een uur rijden van grotere steden in een landelijke omgeving, dus aankomst met eigen vervoer of georganiseerde groep is aan te raden. Het museumterrein is vlak en toegankelijk via verharde paden, wat verkennen ook bij warm weer eenvoudiger maakt.

Naast menselijke fossielen brachten opgravingen hier versteende resten van olifanten, neushoorns en grote schildpadden aan het licht, waarmee een beeld ontstaat van de fauna die hier honderdduizenden jaren geleden rondliep. Deze vondsten tonen dat de rivier ooit grote zoogdieren herbergde die al lang uit de regio zijn verdwenen.