Wairau Bar, Archeologische nederzetting in de Wairau-rivierdelta, Nieuw-Zeeland

Wairau Bar is een grindbank aan de monding van de Wairau-rivier, waar deze uitkomt op Cloudy Bay aan de noordkust van het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland. De plek bevat menselijke skeletten en meer dan 2.000 voorwerpen uit de vroegste periode van menselijke bewoning in Nieuw-Zeeland.

De plek werd tweemaal bewoond over een periode van ongeveer 20 jaar; koolstofdatering van moa-eierschalen plaatst de bewoning tussen 1288 en 1300. De scholier Jim Eyles vond in 1939 het eerste graf, vanaf 1942 groef Roger Duff van het Canterbury Museum met hem mee, en campagnes volgden in 1942-1959, 1963-1964 en 2008-2009 met 44 graven en circa 2000 vondsten.

De doden lagen in ondiepe graven met het hoofd naar het oosten en de voeten naar het westen, zoals in Oost-Polynesië. Grafgiften waren onder meer kettingen van moa-botrollen, hele moa-eieren als waterdragers, bijlknoppen van argilliet, harpoenpunten en tatoeagebeitels. Analyse van tanden en botten wijst op zacht zetmeelrijk voedsel.

De vindplaats is beschermd en onderzoeksactiviteiten vereisen officiële toestemming. Een bezoek via een rondleiding onder leiding van een specialist is de beste manier om te begrijpen wat hier is gevonden en waarom het ertoe doet.

Onder de grafgiften op de vindplaats bevonden zich moa-eieren die als containers werden gebruikt, wat erop wijst dat de eerste bewoners deze reusachtige vogel nog levend tegenkwamen. De moa verdween later volledig, en deze plek biedt een van de weinige directe sporen van de tijd dat mensen en vogel hetzelfde land deelden.