Nino Konis Santana National Park, Nationaal park in Oost-Timor

Het Nino Konis Santana Nationaal Park beslaat 123.600 hectare aan de oostpunt van Timor-Leste, met 68.000 hectare land en 55.600 hectare zee. Het land omvat de kalksteenketen Paitchau met grotten en dolines, het Fuiloro-plateau, het Ira Lalaro-meer en witte zandstranden; het zeegebied ligt in de Koraaldriehoek.

Het strand van Tutuala en het aangrenzende bos werden in 2000 een wildbeschermingsgebied onder UNTAET-verordening 2000/19. Het nationaal park werd op 27 juli 2007 uitgeroepen en op 4 augustus 2008 plechtig ingewijd, met steun van BirdLife International en de milieuafdeling van New South Wales. Opgravingen in de rotsabri van Jerimalai dateren de bewoning op meer dan 40.000 jaar geleden, Matja Kuru 2 op 32.000 jaar.

Het park heeft grote betekenis voor het fataluku-volk, met meer dan 200 geïdentificeerde sites waaronder oude nederzettingen, grafplaatsen en plaatsen waar nog steeds traditionele ceremonies plaatsvinden. Wanneer u door deze gebieden loopt, begrijpt u hoe de gemeenschap haar verbinding met het land levend houdt.

Bezoek tijdens het droge seizoen wanneer wandel- en duikcondities optimaal zijn. Het park is afgelegen en vereist zorgvuldige planning, dus reizigers moeten zich voorbereiden op beperkte infrastructuur en accommodatie ruim van tevoren reserveren.

In het Ira Lalaro-meer leeft een zoetwaterschildpad die in 2007 werd beschreven als Timorese ondersoort van McCords slangenhalschildpad, tussen de vorm van het eiland Roti en Chelodina novaeguineae uit Nieuw-Guinea; sommige onderzoekers beschouwen haar als eigen soort, Chelodina timorensis. De beek Irasiquero, die het meer afwatert en in het heilige Mainina-gat verdwijnt, is de enige bekende woonplaats van de vis Craterocephalus laisapi, in 2005 door de wetenschap ontdekt en een van slechts twee inheemse zoetwatervissoorten van Timor.