Theewaterskloof Dam, Aarden dam bij Villiersdorp, Zuid-Afrika

De Theewaterskloofdam is een aarden dam in de Sonderend-rivier bij Villiersdorp. De wand is 646 meter lang en 35 meter hoog en houdt een stuwmeer tegen dat bij volle stand 5.059 hectare beslaat. De dam verschijnt als een brede grijsgroene watervlakte achter een lage aarden wal met een lichtere kruin, omzoomd door struikgewas en verre bergen.

De in 1978 in de Sonderend bij Villiersdorp gebouwde dam houdt 480 miljoen kubieke meter water vast, ongeveer 41% van de opslagcapaciteit waarover Kaapstad beschikt. De Charmaine-inlaattoren voedt de Franschhoektunnel onder de Franschhoekbergen naar het Berg-stroomgebied; in de winter stroomt het water omgekeerd en gaat overtollig Berg-water terug het reservoir in.

Het stuwmeer is de locatie van het jaarlijkse Synergy Live-muziekfestival, een van de grootste openluchtmuziekevenementen van Zuid-Afrika, meestal in het laatste weekend van november of het eerste weekend van december. De naam Theewaterskloof verbindt de Nederlandse woorden voor thee en water met kloof, het Afrikaanse woord voor een ravijn of kloof.

De dam ligt bij Villiersdorp aan de Sonderend-rivier en is bereikbaar via de R43. De aarden wal is 646 meter lang en 35 meter hoog, met een inlaattoren en een leiding die water in de rivier lozen. Bij volle stand beslaat het stuwmeer 5.059 hectare, waardoor de oever sterk met het peil verschuift; in het stroomgebied van de Hottentots Holland-bergen valt gemiddeld op slechts 69 dagen per jaar neerslag.

Tijdens droge perioden onthullen dalende waterstanden boomtoppen die uit het oppervlak steken, wat een ongebruikelijk landschap creëert. Deze spookachtige overblijfselen herinneren aan het land dat onder water liep toen het reservoir werd gevuld.