Fort Pontael, Militaire versterking in Cabo de Santo Agostinho, Brazilië

Fort Pontael, ook Castelo do Mar genoemd, ligt in ruïne aan de zuidzijde van de Cabo de Santo Agostinho, op de pontal de Nazaré in Cabo de Santo Agostinho (Pernambuco). De plattegrond is een open zevenhoek; naast het terreplein en de muren zijn bij de ingang de resten van het kruitmagazijn en het troepenkwartier te zien. Het is geen fort op een heuveltop: het redoute Nossa Senhora de Nazaré op de heuvel was een apart bouwwerk.

Het fort werd gebouwd in de 17e eeuw om een belangrijke ankerplaats te bewaken tijdens de Nederlandse invasie van Brazilië. Tussen 1630 en 1654 wisselde het meerdere malen van hand tussen Portugese en Nederlandse troepen.

De naam Nazaré verbindt het fort met de vila en het Reduto de Nossa Senhora de Nazaré op de heuvel, een aparte versterking waarmee het vaak wordt verward. De Nederlanders noemden het Fort van der Dussen. De ruïne ligt in het Parque Metropolitano Armando de Holanda Cavalcanti, en aan de zuidzijde van de kaap bereikte Vicente Yáñez Pinzón op 26 januari 1500 Brazilië.

De toegang loopt via het dorp Nazaré, bij de splitsing van de PE-28 met de weg naar Hotel Blue Tree Park, aan de zuidpunt van de Cabo de Santo Agostinho. De ruïnes vormen een open zevenhoekige omtrek; bij de ingang staan de resten van het kruitmagazijn en de troepenkwartieren. De plek is niet beschermd en systematisch herstel ontbreekt.

De Nederlanders doopten het om tot Fort van der Dussen; het rapport van Adriaen van der Dussen uit 1640 telde er twee compagnieën met 196 man en zes bronzen stukken: twee van 24 pond, twee van 12 en twee van 6. Maurits van Nassau liet het rond 1639 met een palissade omringen uit vrees voor een Spaanse vloot.