Forte de São Lourenço, Portugese koloniale vesting in Itaparica, Brazilië

Forte de São Lourenço is een stenen vestingwerk aan de noordpunt van het eiland Itaparica, gebouwd met twee onregelmatige halve bastions als verdedigingsstructuren. Het complex heeft stenen muurwerk dat de omtrek van de oorspronkelijke militaire installatie bepaalt.

De Nederlanders bouwden in 1647 een klein aarden fort op Ponta da Baleia, genaamd Fort der Eminence; zij verwoestten het bij hun terugtocht naar Recife in 1648. Het huidige stenen fort dateert van 1711, gefinancierd onder gouverneur Lourenço de Almeida na de Franse invasie van Rio de Janeiro. Het werd in 1938 als federaal historisch monument aangewezen.

Het fort draagt de naam van Sint Laurentius en weerspiegelt Portugese militaire bouwstijlen uit de koloniale periode. Het toont hoe koloniale machten stenen vestingwerken gebruikten om kustgebieden onder controle te houden.

Het fort ligt op Ponta da Baleia, de noordpunt van het eiland Itaparica, aan een breed strand; rechts ervan ligt de Praça Getúlio Vargas, oostelijk een klein strand met tamarindebomen. De toegang loopt via een stenen poort van 2,20 m en een hellende tunnel van zeven meter naar het walplateau. De Braziliaanse marine gebruikt de plek sinds 1974; informeer voorafgaand aan de overtocht uit Salvador naar toegang.

De site diende niet alleen als fort, maar ook als gevangenis en ziekenhuis gedurende zijn lange bestaan. Dit hergebruik toont hoe militaire structuren gedurende eeuwen voor verschillende doeleinden werden aangepast.