Sergey Merkurov House-Museum, Beeldhouwerswoonhuismuseum in Gyumri, Armenië

Het Sergey Merkurov Huis-Museum is gehuisvest in een 19e-eeuws woongebouw en bevat ongeveer 3000 items uit de werken en het persoonlijke leven van de beroemde Sovjet-beeldhouwer. De collectie omvat beeldhouwwerken, persoonlijke bezittingen en een uitgebreid archief dat Merkurovs kunstenaarspraktijk van zijn vroege jaren tot zijn latere carrière documenteert.

Het huis werd in 1869 gebouwd door de grootvader van de beeldhouwer, Fjodor Merkoerov. In 1950 schonk Sergej Merkoerov het als enige erfgenaam aan de stad. Het idee voor een museum ontstond in 1977 tijdens een overleg van stadsbestuurders en kunsthistoricus Henrik Igitjan; het opende in 1984. Beschadigd door de aardbeving van 1988, werd het in 2003 gerestaureerd met steun van de Lincy Foundation.

Het museum toont doodmaskers van Sovjet-leiders die Merkurov gedurende zijn carrière maakte, wat een bijzondere vorm van artistieke documentatie uit die tijd vertegenwoordigt. Deze maskers stellen bezoekers vandaag in staat om historische figuren op directe en tastbare wijze te leren kennen.

Het museum ligt aan de Haghtanaklaan, naast het Museum voor Volksarchitectuur en Stedelijk Leven van Gjoemri, in het stadscentrum. De reparaties van 2003 met geld van de Lincy-stichting losten de grondwaterproblemen niet op, binnen kan het vochtig zijn. De aardbeving van 1988 beschadigde het huis, daarna woonden er mensen.

Het museum bewaart 30 postume maskers en 13 sculpturen, niet 300 maskers. Tot de maskers behoren Hovhannes Toemanjan, Chrimian Hajrik, Leo Tolstoj, Albert Einstein, Vladimir Lenin en Nadezjda Kroepskaja. Merkurov werd in 1881 in dit huis geboren.