Baptistery of Butrint, Vroegbyzantijns baptisterium in Butrint, Albanië

Het Baptisterium van Butrint is een cirkelvormig vroeg-Byzantijns bouwwerk van ongeveer 14,5 meter diameter, gebouwd uit Egyptisch graniet met zestien zuilen in twee concentrische cirkels en vierentwintig halfzuilen langs de muren. In het centrum staat een kruisvormige doopvont met twee binnentrappen voor doopceremoniën.

Het baptisterium werd in de 6e eeuw n.Chr. gebouwd in een rechthoekige ruimte die eerder toebehoorde aan een Romeins badhuis of een huishoudelijk badcomplex; een kleine kamer ten noordoosten wordt geïdentificeerd als het caldarium van een hypocaustverwarming. De ronde structuur met een diameter van 14,5 meter werd in mei 1928 opgegraven door een Italiaanse archeologische missie in Albanië onder leiding van Luigi Maria Ugolini.

Het mozaïek is waarschijnlijk gelegd door ambachtslieden uit Nicopolis en geldt als de meest complexe bewaarde vroegchristelijke doopvloer van de Middellandse Zee. Pauwen flankeren een kantharos met wijnranken en druiventrossen, symbool van eeuwig leven omdat pauwenvlees als onvergankelijk gold; twee herten bij een fontein verwijzen naar psalm 42. Andere medaillons tonen luipaarden, jachthonden en netten, taferelen van de aristocratische jacht.

De mozaïekvloer ligt op de bodem van het uitgegraven gebied, bereikbaar via de paden van de archeologische site van Butrint. De vloer is vaak bedekt met een laag zand of water, zodat het volledige patroon niet bij elk bezoek zichtbaar is. De zuilen staan in de open lucht en de grond rond de rand kan oneffen zijn.

De twee zuilenrijen hadden elk acht zuilen, en John Mitchell merkt op dat geen enkel ander gebouw uit die periode deze vorm heeft: de grotere onderlinge afstand in de buitenste ring dwong veel bredere en hogere bogen af, wat hij verbindt met de symbolische kracht van het getal acht.