Church of the Dormition of the Theotokos, Labovë e Kryqit, Byzantijnse kerk in Labovë e Kryqit, Albanië

De Kerk van de Ontslaping van de Theotokos, plaatselijk Kisha e Shën Mërisë, staat in Labovë e Kryqit, district Gjirokastër. Boven de kruisvormige plattegrond van schip en zijschepen, voorafgegaan door een latere narthex, verheft zich de hoge centrale koepel, de oudst bekende ronde koepel in Epirus. Een drievoudige doorgang verbindt het middenschip met de zijschepen; buiten wisselen baksteen en steen elkaar af in visgraatmotief.

Justinianus I stichtte de kerk in de 6e eeuw (527-565) ter nagedachtenis aan zijn moeder; het huidige gebouw wordt door de ene bron op de 10e eeuw gedateerd en door de andere op de 13e, onder het Despotaat Epirus. Zij bewaarde een door een Byzantijnse keizer geschonken splinter van het Ware Kruis, en tot 1967 trok op het feest van Maria-Tenhemelopneming een processie met relikwie en Labovitissa-icoon naar de buurdorpen. In 1967 werd godsdienst verboden, in 1989 verdween de relikwie.

Tot 1967 was de kerk een bedevaartsoord voor de orthodoxe gemeenschappen in de omgeving. Elk jaar vond op de Ontslaping van de Moeder Gods een processie plaats waarbij het kruisrelikwie en de icoon van de Maagd Labovitissa naar naburige dorpen werden gedragen. In 1967 werden religieuze activiteiten verboden door het atheïstische beleid van de Volksrepubliek Albanië; pogingen om deze feesten nieuw leven in te blazen hadden weinig succes.

De plaats blijft in actief religieus gebruik en verwelkomt zowel gelovigen als bezoekers geinteresseerd in byzantijnse architectuur. Wandelen rond het dorp om het gebouw vanuit verschillende hoeken te zien biedt het beste inzicht in de verhoudingen en constructiedetails ervan.

De kerk bewaarde een door een Byzantijnse keizer geschonken splinter van het Ware Kruis en de wonderdadige icoon van de Maagd Labovitissa. Tot 1967 droeg een processie beide elk jaar op het feest van Maria-Tenhemelopneming naar de buurdorpen. In 1989 verdween de reliek; Albanese kranten schreven de diefstal toe aan de dochter van Enver Hoxha.