Basra Memorial, Militair gedenkteken in Az Zubayr, Irak.

Het Basra-monument staat ongeveer 32 km van Basra, langs de weg naar Nasiriyah, op woestijngrond die in de Golfoorlog slagveld was. Het is gebouwd van roodachtige zandsteen: een zuilengang van 75 meter, twee zijgangen van 14 meter, tien lage torens met vierkante koepels en een zeshoekig middenstuk tegenover een stenen obelisk met het opschrift "1914-1921". De namen van de vermisten zijn gegraveerd in 69 panelen aan de wanden van de zuilengangen.

Het Basra Memorial, ontworpen door Edward Prioleau Warren, werd op 27 maart 1929 onthuld door Gilbert Clayton voor 40.682 gesneuvelden van het Gemenebest uit de Mesopotamiëcampagne (najaar 1914 tot augustus 1921) zonder bekend graf. Het stond eerst 8 km ten noorden van Basra aan de westoever van de Shatt al-Arab, bij de marinebasis Maqil. In 1997 lieten de Iraakse autoriteiten het afbreken en herbouwen op ongeveer 32 km van Basra, langs de weg naar Nasiriyah, op een slagveld uit de Golfoorlog.

Van de 40.682 herdachten staan slechts 7.385 Britten en Indiase officieren met naam op de panelen; de 33.256 Indiase onderofficieren en manschappen staan alleen per regiment vermeld, als "and 258 other Indian soldiers". In 2016 zei CWGC-woordvoerder Colin Kerr dat de commissie hun identiteiten kende en van plan was die in India en Groot-Brittannië bekend te maken; in augustus 2025 was dat niet gebeurd.

Het memorial ligt ongeveer 32 km van Basra aan de woestijnweg naar Nasiriyah, in een gebied dat slagveld was tijdens de Golfoorlog, niet op de oorspronkelijke plek aan de Shatt al-Arab. De CWGC stopte begin jaren 2000 met het onderhoud, dus liggen er puin van de nabije grind- en zandgroeves en staat er een betonnen muur langs de rand. Ongeveer 62 van de 68 panelen zijn nog leesbaar; alle zijn gefotografeerd en online te bekijken.

Vijf dragers van het Victoria Cross staan op de panelen, onder wie Charles Henry Cowley en Humphrey Osbaldston Brooke Firman, onderscheiden voor de operaties op de Tigris bij Kut al-Amara op 24 en 25 april 1916 en vermeld op paneel 1. George Stuart Henderson, op paneel 31, stierf in 1920, nadat de gevechten van de campagne voorbij waren.