Nippur, Religieuze archeologische vindplaats in zuidoost Irak

Nippur is een oude stad in het gouvernement Al-Qadisiyya in het zuidoosten van Irak, die gedurende vele eeuwen uitgroeide tot religieus centrum. Het opgravingsterrein omvat tempels, woongebouwen en een schrijverswijk waarvan de plattegronden nog zichtbaar zijn in de gelaagde ruïnes.

De bewoning gaat terug tot de Ubaid-periode, en de Ekur-tempel van Enlil stond al in die vroege fasen op dezelfde plek. Naram-Sin herbouwde rond 2200 v.Chr. de tempel en de 17,5 m brede stadsmuren; Ur-Nammu richtte later een bakstenen terras van 12 m op met een drielaagse ziggoerat. Na de verlegging van de Eufraat in de 18e eeuw v.Chr. verviel de stad en vanaf de 14e eeuw v.Chr. werd ze opnieuw bewoond.

De naam Nippur werd met dezelfde spijkerschrifttekens geschreven als die van Enlil, zodat stad en god in het schrift onlosmakelijk verbonden waren. Koningen van andere stadstaten streefden naar controle over de Ekur om hun heerschappij te legitimeren, en sommigen noemden zich ensi op de daar achtergelaten wijgeschenken. Naast de ruïnes ligt nog een dorp dat Nuffar heet.

De ruïnes liggen bij het huidige dorp Nuffar, ongeveer 8 km ten noorden van Afak en circa 160 km ten zuidoosten van Bagdad, bereikbaar via landwegen. Het terrein wordt doorsneden door het oude Shatt-en-Nil-kanaal en de hoofdtell rijst etwa 30 m boven de vlakte uit. Neem water en zonnebescherming mee; er is geen schaduw.

Duizenden kleitabletten uit de schrijverswijk bevatten delen van het Gilgamesj-epos en verschillende scheppingsverhalen. Deze teksten behoren tot de oudste geschreven verhalen in de menselijke geschiedenis.