Scholzeho větrný mlýn, Hollandse windmolen in Václavice, Tsjechië

De Scholze windmolen is een traditionele molenstructuur gelegen in Václavice in noordwestelijk Tsjechië. Het gebouw diende als graanverwerkingsfaciliteit en staat nu bekend als een beschermd cultuurmonument in de streek.

Josef Scholze, timmerman en boer uit Václavice, bouwde de molen in 1842-1843 met twee maalstoelen en een schrootmachine; archieven noemen jaarlijks 14.000 tot 16.000 gemalen maten graan. Zijn zoon Filip dreef hem en verhuurde hem na 1860, omdat boeren hun graan steeds vaker in het nabije Žitava lieten malen. Gotthelf Berndt, de laatste molenaar (1870-1875), hield er ook een bakkerij; na 1875 werd alleen nog geschroot, in 1890 stopte de werking en werden de wieken verwijderd.

De molen staat aan de zogenoemde „smokkelaarspad“ (Pašerácká stezka) langs de weg tussen Uhelná en Václavice, een naam die aan grens smokkel herinnert. De boeren uit de omgeving gaven hem geleidelijk op voor de molens van Žitava (Zittau), wat het malen hier beëindigde. Zijn Duitse naam was Kohlige; hij is een van slechts twee bewaarde windmolens in de regio Liberec.

Het interieur is niet openbaar toegankelijk; de molen is alleen van buiten te bekijken. Hij staat rechts van de weg van Uhelná naar Václavice, aan het voormalige Smokkelaarspad, ongeveer 400 m van elk dorp en minder dan een kilometer ten zuiden van de Tsjechisch-Poolse grens. De toegang loopt via weg I/35 en vervolgens een lokale weg die ook door fietsroute nr. 3039, de Hřebenovka, wordt gevolgd. In beide dorpen zijn bushaltes, maar de verbindingen naar Hrádek nad Nisou, Chrastava of Liberec zijn zeer beperkt.

Na 1875 werd in de molen alleen nog voer gemalen, en in 1890 stopte de bedrijvigheid helemaal toen de wieken werden verwijderd. Een register uit 1909 vermeldt dat het gebouw toen als hooizolder diende. De ruïne werd in 1973 herontdekt door Jiří Fanta, die haar een jaar later van de staat kocht en restaureerde.