Żwirkowisko, Luchtvaartmonument in Těrlicko, Tsjechische Republiek

Żwirkowisko is een luchtvaartmonument in Těrlicko dat twee piloten eert met monumenten, symbolische graven en gedenktafels. De plaats ligt in een omgeving van oude fijnsparren die zijn opgegroeid op de locatie waar een historisch vliegtuigongeval plaatsvond.

Op 11 september 1932 kwamen de piloten Franciszek Żwirko en Stanisław Wigura om het leven toen hun RWD-6, op weg naar een luchtvaartbijeenkomst in Praag, in een storm een vleugel verloor en hier neerstortte. Eerst werd een berkenkruis met propeller geplaatst, in 1935 gevolgd door een klein mausoleum en een poort. Duitse troepen sloopten het mausoleum in december 1940; het huidige monument dateert van na de Tweede Wereldoorlog.

De plek werd in de jaren 1930 een Pools bedevaartsoord, en de Poolse Culturele en Educatieve Vereniging (PZKO) hielp in 1992 bij de opening van het nabije „Dom Żwirki i Wigury“, met een zaal over de geschiedenis van de Poolse luchtvaart. Jaarlijks worden hier herdenkingen gehouden, en de documentaireserie Osudové okamžiky van de Tsjechische televisie wijdde aflevering 108 aan Těrlicko 1932.

Het monument is bereikbaar via wegwijzers van Cieszyn via Těrlicko naar de bosrijke locatie. Bezoekers moeten stevig schoeisel dragen om rond het terrein te lopen en tijd nemen om zowel de openluchtmonumenten als het informatiecentrum te verkennen.

De poort van het gedenkteken draagt het opschrift „Żwirki i Wigury start do wieczności” (Żwirki en Wigura, start naar de eeuwigheid). De makers waren bouwer Rygiel uit Fryštát en de beeldhouwers Julius Pelikán uit Olomouc en Jan Raszka; het opschrift van de poort werd gered toen de Duitsers de plek in december 1940 afbraken.